Nhìn vào sơ đồ tiến trình lịch sử, chúng ta có thể thấy cội nguồn của tộc họ bắt đầu từ những năm 1558–1570, khi Ngài Thủy tổ theo chúa Nguyễn Hoàng vào Nam dựng nghiệp. Trải qua bao biến thiên của lịch sử, từ việc lập Vạn Tư Chánh, Vạn Sơn Thuỷ cho đến giai đoạn xây dựng nhà thờ tộc tại núi Nam Hỏa Sơn, bị chiến tranh tàn phá rồi lại được trùng tu, gìn giữ cho đến ngày nay. Đó là một hành trình dài đầy tự hào vững bền qua nhiều thế kỷ.Ngài Đặng Văn Cẩn, Ngài Thủy tổ của Tộc Đặng Văn Non Nước, sinh ngày 20/10/1519, ở Trung Lữ Vạn, xã Lam Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ Tỉnh, Ngài từng gia nhập Đoàn quân thủy chiến, giữ chức Tiền trận Sách hữu thị vệ dưới triều Lê theo chúa Nguyễn Hoàng trấn thủ phương Nam và khai cơ lập nghiệp ở Non Nước, Ngũ Hành SơnTấm bản đồ cổ mang giá trị lịch sử vô giá. Đây là Bản đồ Vạn Sơn Thuỷ được lập từ thời Vua Minh Mạng (khoảng năm 1825) và được bổ túc sao lục hình thể giai đoạn 1901–1930 dưới thời Pháp thuộc. Tấm bản đồ chính là minh chứng đanh thép bảo vệ sinh kế, chủ quyền và ranh giới đất đai của hàng trăm hộ đình làng chài thuộc chi phái họ Đặng, giúp dòng họ không bị các làng khác xâm chiếm suốt nhiều thế kỷ. Trên bản đồ, chúng ta còn thấy rõ các địa danh cổ xưa như: Gian đầm Vạn Cẩm Lệ, Vạn Sơn Thuỷ, Hoá Quê Bắc, Hoá Quê Đông, Hoá Quê Tây, Làng An Hải, Làng Mỹ Thị, Gò đất Phú Tài…Bước sang thế kỷ XX, hai tấm bia đá cổ này là minh chứng cho tinh thần đồng lòng dựng xây từ đường của con cháu. • Tấm bia thứ nhất : Ghi danh sách công đức xây dựng Nhà thờ Tộc Đặng vào năm Thành Thái thứ 15 (1903).Tấm bia thứ hai : Ghi danh sách công đức xây dựng, tôn tạo nhà thờ vào năm Khải Định thứ 3 (1918). Dù trải qua hơn một thế kỷ, những nét chữ khắc trên đá vẫn còn vẹn nguyên, ca ngợi tấm lòng hướng về cội nguồn của các bậc tiền nhân tại núi Nam Hỏa SơnCổng làng Hoá Sơn và Các hiện vật đá còn lưu giữ • Đây là hình ảnh di tích Cổng làng Hoá Sơn (được thành lập từ giai đoạn 1930–1933 gắn liền với việc xây dựng Lăng ông Chài, Ông Ngư, Bà Chúa). Cổng làng rêu phong, cổ kính đứng uy nghiêm dưới chân núi, là lối vào vùng đất lịch sử của tộc họ.Cổng làng Hoá Sơn gắn liền với việc xây dựng Lăng ông Chài, Ông Ngư, Bà ChúaMột trong những người đứng ra lập làng Hóa Sơn năm 1930 là Ngài Đặng Văn Xay, Đệ lục thế tổ Tộc Đặng Văn Non Nước – là tiền hiền của làng Hóa SơnSự kết nối thế hệ và lòng hiếu kính tổ tiên được thể hiện sâu sắc qua Phổ chí Tộc Đặng được lập vào năm Mậu Tuất (1838) và bản thừa sao năm 1958 với tổng cộng 111 trang. Cuốn gia phả cổ kính này ghi chép tường tận về các thế hệ, công đức của tiền nhân, là sợi dây cốt lõi giữ gìn gia phong và dòng máu họ Đặng Văn Non Nước nối đời không dứt.Sau khi Nhà thờ được xây dựng Tộc Đặng đã lập Trai đàn chuẩn tế vào năm 1929 viết Sớ Đàn đầu độ vong tâm linh của Đàn Lễ Cầu siêu giải oan cho các hương linh không may gặp nạn hoặc không có người thờ tự của Họ Đặng Văn về ngự tại Từ đường Tộc ĐặngHình ảnh: Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Nhà thờ Tộc Đặng là cơ sở Cách mạng vững chắc, chính vì vậy nơi đây đã bị bom đạn của thực dân Pháp (năm 1952) và đế quốc Mỹ (năm 1972) tàn phá nặng nề. Hình ảnh quý vị đang xem là các cấu kiện cột, kèo, trính, đanh, bút bằng đá – những mảnh hồn làng, hồn họ hiếm hoi còn sót lại và được con cháu trân trọng lưu giữ trong hang đá sau những trận tàn phá ác liệt của chiến tranh.
Bia tưởng niệm Anh hùng Liệt sĩ Biết ơn những người đã ngã xuống cho hòa bình độc lập, đây là Bia tưởng niệm đồng bào, đồng chí, với 6 Bà mẹ Việt Nam anh hùng, 02 anh hùng lực lượng vũ trang và 132 Liệt sĩ, Tử sĩ đã hy sinh trong hai cuộc kháng chiến chống ngoại xâm Pháp và Mỹ của Nhân dân Làng Hoá Sơn, Sông Đà, Đà Nẵng. Và một ngôi thờ tự các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh ngay tại Nhà thờ cổ Tộc Đặng Văn Trong danh sách những người con ưu tú bám biển, bám làng giữ đất ấy, có những đóng góp xương máu không hề nhỏ của những người con mang họ Đặng Văn.
Trải qua bao thăng trầm, đến năm 2000, UBND thành phố và quận Ngũ Hành Sơn đã cho phép trùng tu, xây dựng lại Nhà thờ ở núi Nam Hoá Sơn.Và đỉnh cao của niềm tự hào là vào ngày 30 tháng 8 năm 2006, UBND Thành phố Đà Nẵng đã chính thức ký Quyết định số 5879/QĐ-UBND cấp Bằng xếp hạng Di tích cấp Tỉnh, Thành phố cho Nhà thờ Tộc Đặng tại núi Nam Hỏa Sơn, phường Hòa Hải, quận Ngũ Hành Sơn.Tấm bằng này không chỉ là sự công nhận của chính quyền đối với giá trị kiến trúc, lịch sử của nhà thờ họ Đặng, mà còn là niềm vinh dự, tự hào to lớn của toàn thể con cháu Tộc Đặng Văn Non Nước hôm nay và mai sau.Từ năm 1990 Tộc Đặng Văn Non Nước đã xây dựng thêm nhà thờ thứ 2 Tộc Đặng Văn Non Nước tại Kiệt 420, đường Lê Văn Hiến, phường Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng nhằm mở rộng không gian cho việc thờ tự của các Chi nhánh của Tộc Đặng Văn Non Nước đồng thời phục vụ cho công tác di dời mồ mã, thực hiện giải tỏa đền bù phục vụ cho việc chỉnh trang phát triển đô thị của thành phố Đà Nẵng.
Từ không gian các hình ảnh được trưng bày, theo suốt hành trình trên việc đặt nhà thờ tại thế núi Nam Hỏa Sơn linh thiêng, các bậc tiền bối của Tộc Đặng Văn Non Nước đã tạo ra một chiếc “neo” tâm linh vững chắc kết nối với lịch sử dòng họ Đặng hơn 400 năm. Giúp các thế hệ con cháu mai sau dù phải trải bao thử thách nhưng vẫn luôn biết về cội nguồn, cùng nhau bảo tồn, phát huy di tích, đồng lòng góp phần xây dựng quê hương đất nước và mãnh đất Ngũ hành Sơn ngày càng tươi đẹp.
Bình luận gần đây