{"id":4256,"date":"2022-03-22T16:09:05","date_gmt":"2022-03-22T09:09:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.tocdangnonnuoc.com\/?p=4256"},"modified":"2022-04-14T10:16:05","modified_gmt":"2022-04-14T03:16:05","slug":"hoang-trung-dang-huy-tru-1825-1874-vai-net-ve-tieu-su-tac-pham-va-su-nghiep","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.tocdangnonnuoc.com\/?p=4256","title":{"rendered":"Ho\u00e0ng Trung \u0110\u1eb6NG HUY TR\u1ee8 &#8211; Ng\u01b0\u1eddi khai l\u1eadp ng\u00e0nh Nhi\u1ebfp \u1ea3nh Vi\u1ec7t Nam, v\u00e0i n\u00e9t v\u1ec1 ti\u1ec3u s\u1eed, t\u00e1c ph\u1ea9m v\u00e0 s\u1ef1 nghi\u1ec7p"},"content":{"rendered":"\n<p><em>(B\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a Ban Bi\u00ean t\u1eadp Website Nhi\u1ebfp \u1ea3nh c\u1ee7a H\u1ed9i Ngh\u1ec7 s\u1ef9 Nhi\u1ebfp \u1ea3nh Vi\u1ec7t Nam, xin tr\u00e2n tr\u1ecdng gi\u1edbi thi\u1ec7u b\u00e0i vi\u1ebft v\u1ec1 ti\u1ec3u s\u1eed, t\u00e1c ph\u1ea9m v\u00e0 s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a Danh nh\u00e2n V\u0103n h\u00f3a Ho\u00e0ng Trung \u0110\u1eb6NG HUY TR\u1ee8 do Ban Bi\u00ean so\u1ea1n t\u00e0i li\u1ec7u H\u1ed9i th\u1ea3o Khoa h\u1ecdc &#8220;\u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 (1825 &#8211; 1874)<\/em> <em>&#8211; Ng\u01b0\u1eddi khai l\u1eadp ng\u00e0nh Nhi\u1ebfp \u1ea3nh Vi\u1ec7t Nam&#8221; t\u1ea1i Tp. Hu\u1ebf )<\/em><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.tocdangnonnuoc.com\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Dang-Huy-Tru-1.jpg?resize=283%2C395&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-4257\" width=\"283\" height=\"395\"\/><figcaption>Danh nh\u00e2n v\u0103n h\u00f3a \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh n\u00f4ng th\u00f4n c\u00f3 truy\u1ec1n th\u1ed1ng nho h\u1ecdc. \u00d4ng n\u1ed9i v\u00e0 cha \u0111\u1ec1u l\u00e0m ngh\u1ec1 d\u1ea1y h\u1ecdc, \u0111\u00e3 m\u1edf l\u1edbp d\u1ea1y h\u1ecdc \u1edf qu\u00ea nh\u00e0 v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e0nh danh: \u00f4ng n\u1ed9i l\u00e0 \u0110\u1eb7ng Quang Tu\u1ea5n&nbsp; m\u1ed9t nh\u00e0 nho n\u1ed5i ti\u1ebfng trong v\u00f9ng, su\u1ed1t \u0111\u1eddi l\u00e0m ngh\u1ec1 d\u1ea1y h\u1ecdc l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng v\u1ecb th\u1ea7y d\u1ea1y h\u1ecdc c\u1ee7a Ph\u1ea1m V\u0103n Tr\u1ecb con tr\u01b0\u1edfng Th\u00e1i \u00fay T\u00e2y S\u01a1n Ph\u1ea1m V\u0103n H\u01b0ng v\u00e0 ch\u00ednh m\u00ecnh \u0111\u00e3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o cho 3 ng\u01b0\u1eddi con trai th\u00e0nh \u0111\u1ea1t, \u0111\u00f3 l\u00e0 con trai tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 \u0110\u1eb7ng V\u0103n H\u00f2a l\u00e0m quan \u0111\u1ea1i th\u1ea7n C\u01a1 M\u1eadt vi\u1ec7n. Trong s\u1ed1 h\u1ecdc tr\u00f2 c\u00f2n c\u00f3 Tr\u1ea7n V\u0103n Trung ng\u01b0\u1eddi l\u1ea3ng Thanh L\u01b0\u01a1ng sau l\u00e0m th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0. C\u1ee5 \u0110\u1eb7ng V\u0103n Tr\u1ecdng th\u00e2n ph\u1ee5 \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u00e3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o n\u00ean con trai l\u00e0 \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9, con trai th\u1ee9 l\u00e0 \u0110\u1eb7ng Huy X\u00e1n \u0111\u1eadu ph\u00f3 b\u1ea3ng. Trong s\u1ed1 h\u1ecdc tr\u00f2 c\u00f2n c\u00f3 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Tu\u00e2n ng\u01b0\u1eddi l\u00e0ng Ph\u01b0\u1edbc Y\u00ean \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 sau l\u00e0m em r\u1ec5 \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9.<br><br>Qu\u00ea t\u1ed5 \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 thu\u1ed9c l\u00e0ng Hi\u1ec1n S\u0129, \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi th\u1ee9 t\u01b0 v\u1ec1 nh\u1eadp t\u1ecbch l\u00e0ng B\u00e1t V\u1ecdng, sang c\u01b0 ng\u1ee5 t\u1ea1i l\u00e0ng Thanh L\u01b0\u01a1ng, nay thu\u1ed9c th\u1ecb x\u00e3 H\u01b0\u01a1ng Tr\u00e0, Th\u1eeba Thi\u00ean &#8211; Hu\u1ebf. \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra v\u00e0 l\u1edbn l\u00ean t\u1ea1i l\u00e0ng n\u00e0y.<br><br>V\u1ed1n b\u1ea3n t\u00ednh th\u00f4ng minh, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 gi\u00e1o d\u1ee5c chu \u0111\u00e1o t\u1eeb gia \u0111\u00ecnh, nh\u1ea5t l\u00e0 trong vi\u1ec7c h\u1ecdc t\u1eadp, t\u1eeb n\u0103m 15 tu\u1ed5i \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u00e3 bi\u1ebft l\u00e0m th\u01a1. N\u0103m Qu\u00fd m\u00e3o (1843) \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 theo cha \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng thi Ph\u00fa Xu\u00e2n \u0111\u1ec3 thi v\u00e0 tr\u00fang tuy\u1ec3n C\u1eed nh\u00e2n ngay trong k\u1ef3 thi n\u00e0y. Khoa thi H\u1ed9i m\u00f9a xu\u00e2n \u0110inh m\u00f9i (1847) \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111i thi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00fang c\u00e1ch \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp th\u1ee9 7. V\u00e0o thi \u0110\u00ecnh, b\u00e0i v\u0103n \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 b\u1ecb ph\u1ea1m h\u00fay li\u1ec1n b\u1ecb tru\u1ea5t c\u1ea3 Ti\u1ebfn s\u0129 l\u1eabn C\u1eed nh\u00e2n kh\u00f3a tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Ngay trong m\u00f9a thu n\u0103m \u1ea5y, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1edf \u00e2n khoa thi H\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n d\u1ecbp m\u1eebng th\u1ecd vua Thi\u1ec7u Tr\u1ecb 40 tu\u1ed5i, \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111i thi l\u1ea1i v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea7u k\u1ef3 thi H\u01b0\u01a1ng g\u1ecdi l\u00e0 Gi\u1ea3i nguy\u00ean.<br><br>Trong l\u00fac ch\u1edd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra l\u00e0m quan, \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 l\u00e0m ngh\u1ec1 d\u1ea1y h\u1ecdc trong g\u1ea7n 10 n\u0103m. \u00d4ng m\u1edf tr\u01b0\u1eddng nhi\u1ec1u n\u01a1i \u1edf Th\u1eeba Thi\u00ean &#8211; Hu\u1ebf v\u00e0 Qu\u1ea3ng Nam.<br><br>Th\u00e1ng 8 n\u0103m 1856, t\u00e0u chi\u1ebfn Catinat c\u1ee7a Ph\u00e1p \u0111\u1ebfn b\u1eafn ph\u00e1 \u0111\u1ed3n l\u0169y c\u1ee7a ta t\u1ea1i S\u01a1n Tr\u00e0 &#8211; \u0110\u00e0 N\u1eb3ng. Th\u00e1ng 10 n\u0103m \u1ea5y \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i ki\u1ec3m tra t\u1ea7u thuy\u1ec1n, vi\u1ebft b\u00e0i th\u01a1 \u201c\u0110i qu\u00e2n \u0111i th\u1ee9 \u0110\u00e0 N\u1eb5ng ghi l\u1ea1i\u201d. \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 b\u1eaft \u0111\u1ea7u tham gia quan tr\u01b0\u1eddng t\u1eeb \u0111\u00e2y.<br><br>N\u0103m 1857&nbsp; l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n Ty B\u1ed1 ch\u00ednh Thanh H\u00f3a, 1858 Tri huy\u1ec7n Qu\u1ea3ng X\u01b0\u01a1ng (Thanh H\u00f3a), 1861 l\u00e0m tri ph\u1ee7 Xu\u00e2n Tr\u01b0\u1eddng. N\u0103m 1862 tr\u1edf v\u1ec1 kinh gi\u1eef ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c, 1863 Ng\u1ef1 s\u1eed l\u0129nh ch\u01b0\u1edfng \u1ea5n khoa binh. N\u0103m 1864 t\u1ec9nh Qu\u1ea3ng Nam b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n n\u1eb7ng, d\u00e2n t\u00ecnh b\u1ecb \u0111\u00f3i kh\u1ed5, nh\u00e2n s\u0129 Qu\u1ea3ng Nam d\u00e2ng s\u1edb xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1eed \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 v\u00e0o gi\u1eef ch\u1ee9c B\u1ed1 ch\u00ednh Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng h\u1ea1n v\u00e0 c\u1ee9u \u0111\u00f3i cho d\u00e2n. N\u0103m 1865 \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 theo l\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u1ea3i trang th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 Thanh sang Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng th\u0103m d\u00f2 t\u00ecnh h\u00ecnh T\u00e2y d\u01b0\u01a1ng, t\u00ecm ph\u01b0\u01a1ng s\u00e1ch c\u1ee9u n\u01b0\u1edbc. Trong th\u1eddi gian \u1edf n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, \u00f4ng g\u1eb7p g\u1ee1 v\u00e0 trao \u0111\u1ed5i \u00fd ki\u1ebfn v\u1edbi nhi\u1ec1u nh\u00e0 tri th\u1ee9c canh t\u00e2n \u1edf Trung Qu\u1ed1c. \u00d4ng ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi vi\u1ec7c ch\u1ebf t\u1ea1o m\u00e1y m\u00f3c, \u0111\u00f3ng thuy\u1ec1n, \u0111\u00fac s\u00fang \u0111\u1ea1n, s\u01b0u t\u1ea7m s\u00e1ch b\u00e1o c\u00e1c n\u01b0\u1edbc, d\u1ecbch ra v\u00e0 gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1edbi gi\u1edbi tr\u00ed th\u1ee9c trong n\u01b0\u1edbc. \u00d4ng g\u1eb7p g\u1ee1 v\u00e0 \u0111\u1ed9ng vi\u00ean ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i sang H\u01b0\u01a1ng C\u1ea3ng h\u1ecdc ngh\u1ec1 \u0111\u00f3ng t\u00e0u th\u1ee7y ch\u1ea1y b\u1eb1ng h\u01a1i n\u01b0\u1edbc. \u00d4ng ghi ch\u00e9p t\u1ec9 m\u1ec9 k\u1ef7 thu\u1eadt m\u00e1y h\u01a1i n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 trong cu\u1ed1n s\u00e1ch \u201cB\u00e1c v\u1eadt t\u00e2n bi\u00ean\u201d c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Anh v\u00e0 \u0111em v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc. C\u0169ng trong d\u1ecbp n\u00e0y \u00f4ng mua 239 kh\u1ea9u \u201cqu\u00e1 s\u01a1n ph\u00e1o\u201d (b\u1eafn qua n\u00fai) g\u1eedi v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc. Tr\u1edf v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc n\u0103m 1866 \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Bi\u1ec7n l\u00fd b\u1ed9 H\u1ed9.&nbsp; V\u00e0o d\u1ecbp n\u00e0y, \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u00e2u xin v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c giao cho th\u00e0nh l\u1eadp Ty B\u00ecnh Chu\u1ea9n \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c kinh doanh&nbsp; g\u00e2y d\u1ef1ng t\u00e0i ch\u00ednh cho qu\u1ed1c gia, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ea5p thu\u1eadn. \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 gi\u1eef ch\u1ee9c&nbsp; B\u00ecnh Chu\u1ea9n. N\u0103m&nbsp; 1867, \u00f4ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed sang Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng l\u1ea7n th\u1ee9 2. Trong th\u1eddi gian \u1edf Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng&nbsp; l\u1ea7n th\u1ee9 2 (1867), \u00f4ng&nbsp; b\u1ecb \u1ed1m n\u1eb7ng. N\u1eb1m tr\u00ean gi\u01b0\u1eddng b\u1ec7nh \u00f4ng v\u1eabn \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, vi\u1ebft s\u00e1ch, l\u00e0m th\u01a1. Trong th\u1eddi gian n\u00e0y, \u00f4ng \u0111\u00e3 suy ngh\u0129 v\u1ec1 v\u1eadn m\u1ea1ng c\u1ee7a T\u1ed5 qu\u1ed1c, v\u1ec1 con \u0111\u01b0\u1eddng \u201ct\u1ef1 c\u01b0\u1eddng t\u1ef1 tr\u1ecb\u201d \u0111u\u1ed5i theo c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ti\u00ean ti\u1ebfn. \u00d4ng \u0111\u00e3 vi\u1ebft m\u1ed9t b\u00e0i v\u0103n nhan \u0111\u1ec1 l\u00e0 \u201cTrong khi \u1ed1m \u0111\u01b0\u1ee3c D\u00e3 tr\u00ec ch\u1ee7 nh\u00e2n ch\u1ec9 gi\u00e1o\u201d, tr\u00ecnh b\u00e0y t\u01b0 t\u01b0\u1edfng canh t\u00e2n v\u00e0 c\u1ee9u n\u01b0\u1edbc. \u00d4ng c\u0169ng t\u00ecm hi\u1ec3u, h\u1ecdc h\u1ecfi v\u1ec1 k\u1ef9 thu\u1eadt nhi\u1ebfp \u1ea3nh, nh\u1edd ng\u01b0\u1eddi t\u00ecm mua d\u1ee5ng c\u1ee5 ngh\u1ec1 nhi\u1ebfp \u1ea3nh. Sau khi v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc th\u00ec m\u1edf hi\u1ec7u \u1ea3nh C\u1ea3m Hi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1eddng t\u1ea1i ph\u1ed1 Thanh H\u00e0 \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i (1869). \u0110\u00e2y l\u00e0 hi\u1ec7u nhi\u1ebfp \u1ea3nh \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1edf Vi\u1ec7t Nam. Ng\u00e0y nay \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi nhi\u1ebfp \u1ea3nh Vi\u1ec7t Nam t\u00f4n vinh l\u00e0 \u00d4ng t\u1ed5 ng\u1ec1 \u1ea3nh Vi\u1ec7t Nam.<br><br>N\u0103m 1869, \u00f4ng nh\u1eadn ch\u1ee9c Th\u01b0\u01a1ng bi\u1ec7n t\u1ec9nh v\u1ee5 H\u00e0 N\u1ed9i, r\u1ed3i Kh\u00e2m ph\u00e1i Th\u01b0\u01a1ng bi\u1ec7n qu\u00e2n v\u1ee5 S\u01a1n &#8211; H\u01b0ng &#8211; Tuy\u00ean. N\u0103m 1871, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed gi\u1eef ch\u1ee9c Bang bi\u1ec7n qu\u00e2n v\u1ee5 L\u1ea1ng &#8211; B\u1eb1ng &#8211; Ninh &#8211; Th\u00e1i (g\u1ed3m c\u00e1c t\u1ec9nh: L\u1ea1ng S\u01a1n &#8211; Cao B\u1eb1ng &#8211; B\u1eafc Ninh &#8211; Th\u00e1i Nguy\u00ean) v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1i l\u00ean bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc c\u00f9ng v\u1edbi nhi\u1ec1u quan l\u1ea1i kh\u00e1c gi\u00fap Ho\u00e0ng K\u1ebf Vi\u00eam \u0111\u00e1nh d\u1eb9p gi\u1eb7c ph\u1ec9 \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda B\u1eafc. N\u0103m 1873, qu\u00e2n Ph\u00e1p \u0111\u00e1nh th\u00e0nh H\u00e0 N\u1ed9i, Nguy\u1ec5n Tri Ph\u01b0\u01a1ng ch\u1ec9 huy quan qu\u00e2n ch\u1ed1ng c\u1ef1, b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng sau t\u1eeb tr\u1ea7n. Ph\u00e1p \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm H\u01b0ng Y\u00ean, B\u1eafn Ninh, Th\u00e1i Nguy\u00ean. Ninh B\u00ecnh\u2026 \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 c\u00f9ng quan qu\u00e2n r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 c\u0103n c\u1ee9 \u0110\u1ed3n V\u00e0ng c\u00f9ng v\u1edbi Ho\u00e0ng K\u1ebf Vi\u00eam ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1ng chi\u1ebfn ch\u1ed1ng Ph\u00e1p l\u00e2u d\u00e0i. T\u1ea1i \u0111\u00e2y, \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9&nbsp; l\u00e2m b\u1ec7nh t\u1eeb tr\u1ea7n v\u00e0o ng\u00e0y 7\/8\/1874 (25-6 n\u0103m Gi\u00e1p Tu\u1ea5t) \u1edf x\u00e3 Cao L\u0103ng, Ch\u1ee3 B\u1ebfn, \u0110\u1ed3n V\u00e0ng.<br><br>V\u1edbi cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ch\u1ec9 v\u1ecfn v\u1eb9n 49 n\u0103m, nh\u01b0ng v\u1edbi t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 nhi\u1ec7t huy\u1ebft, \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nhi\u1ec1u di s\u1ea3n cho \u0111\u1eddi m\u00e0 theo \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u1ee7a nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc L\u00ea V\u0103n Lan: \u201cS\u1ef1 nghi\u1ec7p m\u00e0 \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i so v\u1edbi \u0111\u00e1m nh\u00e0 nho \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 v\u01b0\u1ee3t b\u1eadc m\u00e0 l\u00e0 v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; V\u1ec1 gi\u00e1o d\u1ee5c:<\/strong><br>Quan ni\u1ec7m gi\u00e1o d\u1ee5c c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 ti\u1ebfn b\u1ed9 v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 nho \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, v\u00e0 v\u1eabn c\u00f2n gi\u00e1 tr\u1ecb cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay: \u0111\u00f3 l\u00e0 quan ni\u1ec7m \u201cs\u01b0 \u0111\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edfng: \u201dTh\u1ea7y v\u00e0 tr\u00f2 c\u00f9ng h\u1ecdc, c\u00f9ng nhau tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh, ti\u1ebfn b\u1ed9. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 h\u1ecdc tr\u00f2 h\u1ecdc m\u00e0 th\u1ea7y c\u0169ng ph\u1ea3i h\u1ecdc th\u00eam v\u00ec b\u1ec3 h\u1ecdc th\u00ec m\u00eanh m\u00f4ng, m\u00e0 ki\u1ebfn th\u1ee9c con ng\u01b0\u1eddi th\u00ec c\u00f3 h\u1ea1n. Trong \u201cL\u1edcI C\u00c1O TH\u1eca TR\u01af\u1edcNG T\u01af TH\u1ee4C THANH L\u01af\u01a0NG \u1ede QU\u1ea2NG NAM\u201d n\u0103m 1849, \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u00e3 vi\u1ebft: \u201c\u2026Ta t\u00e0i cao h\u1ecdc k\u00e9m, l\u1ea1m d\u1ef1 khoa danh, l\u1ea7n \u0111\u1ea9y m\u1edf h\u00f2m, nhi\u1ec1u s\u00e1ch ch\u01b0a \u0111\u1ecdc. L\u1ea5y \u1ed1ng nh\u00ecn tr\u1eddi c\u00f3 g\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 ki\u1ebfn th\u1ee9c; d\u00f9ng ngao \u0111ong bi\u1ec3n, c\u00f3 g\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 uy\u00ean th\u00e2m&#8230;\u201d. . Kh\u00f4ng nh\u1eefng th\u1ebf, \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 c\u00f2n l\u00ean \u00e1n c\u00e1i h\u1ecdc h\u01b0 danh: h\u1ecdc kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 sau n\u00e0y c\u1ed1t \u201c\u00e1o ch\u00f9ng, \u0111ai l\u1edbn, b\u01b0\u1edbc r\u1ed9ng ng\u1ed3i cao&#8230; Da b\u00e1o th\u00e2n d\u00ea trong b\u1ee5ng ho\u00e0n to\u00e0n tr\u1ed1ng r\u1ed7ng\u201d. Kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng nh\u1eefng s\u00e1ch gi\u00e1o khoa t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ec3 l\u1ea1i, cho n\u00ean \u00f4ng \u0111\u00e3 so\u1ea1n s\u00e1ch giao khoa S\u00e1ch h\u1ecdc v\u1ea5n t\u00e2n,&nbsp; S\u0129 n\u00f4ng c\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng t\u1ee9 gia l\u1ea1c, T\u1ee9 th\u1eadp b\u00e1t hi\u1ebfu thi h\u1ecda to\u00e0n t\u1eadp, T\u1ee9 th\u01b0 v\u0103n tuy\u1ec3n. Ngo\u00e0i ra \u00f4ng c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 b\u00e0i ph\u00fa c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch gi\u00e1o d\u1ee5c nh\u01b0: R\u0103n kh\u00f4ng u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, R\u0103n kh\u00f4ng c\u1edd b\u1ea1c, R\u0103n kh\u00f4ng h\u00fat thu\u1ed1c phi\u1ec7n&#8230;<br><br><strong>&#8211; V\u1ec1 kinh t\u1ebf:<\/strong><br>N\u0103m 1866 \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Bi\u1ec7n L\u00fd b\u1ed9 H\u1ed9 \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u00e2u l\u00ean nh\u00e0 vua xin l\u1eadp Ty B\u00ecnh Chu\u1ea9n \u0111\u1ec3 kinh doanh, g\u1ea7y d\u1ef1ng kinh t\u1ebf cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111ang ki\u1ec7t qu\u1ec7. \u00d4ng t\u00e2u l\u00ean nh\u00e0 vua: \u201cVi\u1ec7c kinh doanh bu\u00f4n b\u00e1n m\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 ngh\u1ec1 m\u1ea1t, gia \u0111\u00ecnh t\u00f4i \u0111\u00e3 4-5 \u0111\u1eddi l\u00e0 nh\u00e0 nho b\u1ed1n, n\u0103m \u0111\u1eddi ch\u1ecbu \u01a1n n\u01b0\u1edbc, t\u00f4i xin ra s\u1ee9c khuy\u1ec3n m\u00e3 \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p, \u0111\u1ea3m b\u1ea3o vi\u1ec7c t\u00e0i ch\u00ednh qu\u1ed1c gia quy\u1ebft kh\u00f4ng t\u1eeb nan\u201d. \u0110\u1ec1 xu\u1ea5t c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 vua ch\u1ea5p thu\u1eadn v\u00e0 giao cho \u00f4ng&nbsp; gi\u1eef ch\u1ee9c B\u00ecnh Chu\u1ea9n s\u1ee9 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ty n\u00e0y. V\u01b0\u1ee3t l\u00ean quan ni\u1ec7m c\u1ed5 h\u0169 c\u1ee7a nh\u00e0 nho th\u1eddi \u0111\u00f3, coi r\u1ebb ngh\u1ec1 \u0111i bu\u00f4n, V\u1edbi quan \u0111i\u1ec3m kinh t\u1ebf \u201dSinh t\u00e0i \u0111\u1ea1i \u0111\u1ea1o s\u1ef1 phi khinh\u201d (L\u00e0m gi\u00e0u l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea1o l\u1edbn ch\u1edb xem khinh),&nbsp; \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 th\u00e0nh l\u1eadp nhi\u1ec1u hi\u1ec7u bu\u00f4n \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i nh\u01b0: L\u1ea1c sinh \u0111i\u1ebfm, L\u1ea1c thanh \u0111i\u1ebfm, L\u1ea1c \u0111\u1ee9c \u0111i\u1ebfm, \u0111\u1ec3 t\u1ea1o s\u1ef1 l\u01b0u th\u00f4ng h\u00e0ng h\u00f3a cho 3 mi\u1ec1n. V\u1edbi s\u1ed1 v\u1ed1n \u00edt \u1ecfi c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ea5p (n\u0103m ch\u1ee5c ng\u00e0n quan), \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ed9ng vi\u00ean th\u00eam v\u1ed1n c\u1ee7a t\u01b0 nh\u00e2n \u0111\u1ec3 kinh doanh theo c\u00f4ng th\u1ee9c \u201cC\u00f4ng t\u01b0 l\u01b0\u1ee1ng l\u1ee3i\u201d (C\u00f4ng t\u01b0 l\u01b0\u1ee1ng l\u1ee3i n\u01b0\u1edbc th\u00eam b\u1ec1n). Quan ni\u1ec7m v\u1ec1 kinh t\u1ebf c\u1ee7a ng\u00e0y nay v\u1eabn c\u00f2n nguy\u00ean gi\u00e1 tr\u1ecb,<br><br><strong>&#8211; V\u1ec1 Qu\u00e2n s\u1ef1:<\/strong><br>Th\u00e1ng 8 n\u0103m 1856, t\u00e0u chi\u1ebfn c\u1ee7a Ph\u00e1p \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed7 \u1edf b\u1ebfn S\u01a1n Tr\u00e0. Sau \u0111\u00f3, b\u1eafn ph\u00e1 \u0111\u1ed3n l\u0169y v\u00e0 b\u1eaft gi\u1eef quan binh c\u1ee7a ta, r\u1ed3i \u0111\u00f3 b\u1ecf \u0111i. D\u00f9 chi\u1ebfn tranh ch\u01b0a n\u1ed5 ra, nh\u01b0ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng khi\u00eau kh\u00edch \u0111\u00e3 b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc hi\u1ec3m h\u1ecda x\u00e2m l\u0103ng. C\u0103m ph\u1ea9n tr\u01b0\u1edbc h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a qu\u00e2n x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, \u00f4ng \u0111\u00e3 s\u00e1ng t\u00e1c b\u00e0i th\u01a1: \u201cV\u00e3ng \u0110\u00e0 n\u1eb5ng qu\u00e2n th\u1ee9 t\u1ee9c s\u1ef1\u201d (\u0110i qu\u00e2n th\u1ee9 \u0110\u00e0 N\u1eb5ng ghi l\u1ea1i).<br>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t v\u00f9ng \u0110\u00e0 N\u1eb5ng: r\u1ee3 T\u00e2y d\u01b0\u01a1ng,<br>Gi\u1eef n\u01b0\u1edbc, qu\u00e2n d\u00e2n m\u1ec7t l\u1ea1 th\u01b0\u1eddng<br>\u2026\u2026..<br>Di\u1ec7t th\u00f9, s\u01b0\u01a1ng gi\u00f3 th\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n s\u0129<br>Lo n\u01b0\u1edbc, \u0111\u00eam ng\u00e0y b\u1eadn \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng\u2026<br>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Theo Ho\u00e0ng K\u1ebf Vi\u00eam th\u1eed ph\u00e1o, \u00f4ng \u0111\u00e3 th\u1ea5y hi\u1ec7n ra c\u1ea3nh:<br>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u1ea6m \u1ea7m ph\u00e1o n\u1ed5 ran mu\u00f4n d\u1eb7m<br>M\u00f9 m\u1ecbt kh\u00f3i bay t\u1ecfa v\u1ea1n tr\u00f9ng.<br>Ch\u1ec9 \u0111\u1ee3i thi\u00eau t\u00e0n gan ru\u1ed9t gi\u1eb7c,<br>S\u00f3ng k\u00ecnh t\u1eeb \u0111\u00f3 b\u1eb7t t\u0103m kh\u00f4ng\u201d.<br>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Sau n\u00e0y, khi t\u00ecnh th\u1ebf \u0111\u00e3 kh\u1ea9n tr\u01b0\u01a1ng h\u01a1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fac th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p \u0111\u00e3 l\u1ed9 r\u00f5 b\u1ed9 m\u1eb7t gi\u1ea3 d\u1ed1i, \u0111\u00e3 chi\u1ebfm Gia \u0110\u1ecbnh, \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u00e3 \u0111\u1ee9ng v\u1ec1 phe ch\u1ee7 chi\u1ebfn quy\u1ebft t\u00e2m ch\u1ed1ng gi\u1eb7c ngo\u1ea1i x\u00e2m. N\u0103m 1869 \u00f4ng th\u00e0nh l\u1eadp nh\u00e0 in \u201cTr\u00ed Trung \u0111\u01b0\u1eddng\u201d \u1edf ph\u1ed1 Thanh H\u00e0 (H\u00e0 N\u1ed9i) \u0111\u00e3 cho in 2 cu\u1ed1n binh th\u01b0 l\u00e0: K\u1ef7 s\u1ef1 t\u00e2n bi\u00ean c\u1ee7a L\u01b0\u01a1ng Huy B\u00edch vi\u1ebft d\u01b0\u1edbi th\u1eddi T\u00e2y S\u01a1n v\u00e0 1 cu\u1ed1n binh th\u01b0 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c t\u00ean l\u00e0 \u201cKim Thang t\u00e1 ch\u1eed Th\u1eadp nh\u1ecb tr\u00f9\u201d. \u00d4ng g\u1eedi s\u00e1ch bi\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n b\u00e8. Trong th\u01b0 bi\u1ebfu s\u00e1ch g\u1eedi l\u00ean T\u1ed5ng \u0111\u1ed1c Thanh H\u00f3a l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t H\u00e0nh, \u00f4ng vi\u1ebft: \u201cB\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng gi\u1eb7c gi\u00e3 \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i nh\u1ee5c c\u1ee7a khanh \u0111\u1ea1i phu. Mu\u1ed1n r\u1eeda nh\u1ee5c n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u1ecdc binh th\u01b0\u2026<br><br>S\u1ef1 nghi\u1ec7p cu\u1ed1i trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi l\u00e0m quan c\u1ee7a l\u00e0 v\u1ec1 qu\u00e2n s\u1ef1. V\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1eeb tr\u1ea7n tr\u00ean th\u00e0nh l\u0169y ch\u1ed1ng ngo\u1ea1i x\u00e2m.<br><br><strong>&#8211; Nh\u00e0 canh t\u00e2n:<\/strong><br>Nh\u1edd s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 v\u00e0 \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t c\u1ee7a Ph\u1ea1m Ph\u00fa Th\u1ee9, m\u1ed9t \u0111\u1ea1i th\u1ea7n y\u00eau n\u01b0\u1edbc, bi\u1ebft r\u00f5 t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i H\u1ed3ng C\u00f4ng, Ma Cao, Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng 2 l\u1ea7n v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1865 v\u00e0 1867. Trong th\u1eddi gian ra n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 ra s\u1ee9c h\u1ecdc t\u1eadp \u0111\u1ec3 g\u1eb7p g\u1ee1 ti\u1ebfp x\u00fac, trao \u0111\u1ed5i \u00fd ki\u1ebfn v\u1edbi tr\u00ed th\u1ee9c c\u1ee7a x\u1ee9 ng\u01b0\u1eddi, c\u0169ng nh\u01b0 thu th\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ean c\u00e1c b\u00e1o \u201cThi\u00ean t\u00e2n kinh b\u00e1o\u201d v\u00e0 tr\u00ean \u201cTu\u1ea7n san Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u\u201d b\u1eb1ng ti\u1ebfng Trung Qu\u1ed1c. V\u1edbi ho\u00e0i b\u00e3o canh t\u00e2n \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u00fac k\u1ebft l\u1ea1i 1 b\u00e0i v\u0103n \u0111\u1ec1 ra m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng \u201cT\u1ef1 c\u01b0\u1eddng, t\u1ef1 ch\u1ee7\u201d cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc:<br><br>K\u1ebf ho\u1ea1ch \u201ct\u1ef1 c\u01b0\u1eddng, t\u1ef1 tr\u1ecb\u201d \u0111\u1ec3 \u0111u\u1ed5i theo c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ti\u00ean ti\u1ebfn \u0111\u00f3 l\u00e0: L\u1eadp c\u1ee5c c\u01a1 kh\u00ed, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 c\u01a1 s\u1edf \u0111\u00f3ng t\u00e0u, m\u1edf x\u01b0\u1edfng \u0111\u00fac gang th\u00e9p, ch\u1ebf t\u1ea1o m\u00e1y m\u00f3c l\u1eadp c\u1ee5c d\u1ea1y ngh\u1ec1, \u0111\u00fac s\u00fang \u1ed1ng \u2026H\u1ecdc t\u1eadp ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt x\u00e2y d\u1ee5ng thu\u1ef7 qu\u00e2n, hu\u1ea5n luy\u1ec7n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, d\u1ea1y k\u1ef9 thu\u1eadt h\u00e0ng h\u1ea3i cho thu\u1ef7 th\u1ee7 nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc Nh\u1eadt. Tuy\u1ec3n ch\u1ecdn thanh ni\u00ean tu\u1ea5n t\u00fa, cho sang n\u01b0\u1edbc Anh h\u1ecdc qu\u00e2n s\u1ef1\u2026\u201d T\u1eeb nh\u1eefng th\u00e0nh t\u1ef1u to l\u1edbn m\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c khi ti\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ef1 c\u01b0\u1eddng, t\u1ef1 tr\u1ecb, \u0111\u00e3 th\u00f4i th\u00fac \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 v\u1eadn d\u1ee5ng nh\u1eefng b\u00e0i h\u1ecdc kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc n\u00e0y v\u00e0o Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 n\u00e9t v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i so v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 nho \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh \u201cm\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ed3ng m\u1ea7m khai ho\u00e1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1edf Vi\u1ec7t Nam\u201d, nh\u01b0 l\u1eddi \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u1ee7a&nbsp; Phan B\u1ed9i Ch\u00e2u sau n\u00e0y.<br><br><strong>&#8211; Nh\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb li\u00eam ch\u00ednh:<\/strong><br>Tuy gia nh\u1eadp quan tr\u01b0\u1eddng kh\u00e1 mu\u1ed9n m\u00e0ng, l\u00fac \u00f4ng \u0111\u00e3 31 tu\u1ed5i, do b\u1ecb v\u01b0\u1edbng v\u00e0o v\u1ee5 \u00e1n v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng \u201cGia mi\u00eau chi h\u1ea1i\u201d. Tuy nhi\u00ean v\u1edbi t\u00e0i n\u0103ng, t\u00e2m huy\u1ebft, c\u00f9ng v\u1edbi t\u1ea5m l\u00f2ng y\u00eau n\u01b0\u1edbc, th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n n\u1ed3ng n\u00e0n, su\u1ed1t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi l\u00e0m quan c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng quan ni\u1ec7m kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng v\u1ec1 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m quan. Quan ni\u1ec7m x\u01b0a: quan l\u00e0 m\u1eb9 c\u1ee7a d\u00e2n \u201cd\u00e2n chi ph\u1ee5 m\u1eabu\u201d \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 cung ph\u1ee5ng t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n. \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 tr\u00e1i l\u1ea1i cho r\u1eb1ng l\u00e0m quan ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi con c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u201cd\u00e2n m\u1ecdn\u201d, l\u00e0: \u201cTh\u1ee9 d\u00e2n chi t\u1eed\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cDanh l\u1ee3i do lai nan l\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1eafc.<br>Th\u1ee9 d\u00e2n chi t\u1eed di\u1ec7c c\u00f4ng khanh.\u201d<br>(Danh l\u1ee3i x\u01b0a nay kh\u00f4n v\u1eb9n c\u1ea3,<br>L\u00e0m con d\u00e2n m\u1ecdn c\u0169ng c\u00f4ng khanh).<br>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng v\u1ec1 sau, r\u1ed1t r\u00e1o h\u01a1n, \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1ef1 g\u1ecdi m\u00ecnh l\u00e0 &#8220;khuy\u1ec3n m\u00e3&#8221; c\u1ee7a d\u00e2n:<br>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>(Khuy\u1ec3n m\u00e3 \u0111\u1eddi ta b\u1ed1n ch\u1ee5c r\u1ed3i,<br>U\u1ed5ng bao n\u0103m th\u00e1ng l\u1eafm l\u1ea7m sai\u2026<br>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u00e0i th\u01a1, v\u0103n&nbsp; n\u00f3i l\u00ean tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a k\u1ebb l\u00e0m quan:<br>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cGi\u00fap ch\u00faa, d\u1eb7m ng\u00e0n t\u00e2u ch\u00ednh s\u1ef1<br>V\u00ec d\u00e2n, b\u1ec7 ng\u1ecdc gi\u00e3i oan khi\u00ean\u201d.<br>\u201cMu\u1ed1n d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i c\u1ea7n quy\u1ec1n bi\u1ebfn,<br>T\u1ed9i v\u1ea1 ri\u00eang mang h\u00e1 s\u1ee3 g\u00ec\u201d.<br>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Cho n\u00ean d\u00f9 khi \u0111\u00e3 l\u00e0m quan \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u m\u1ed9t t\u1ec9nh, \u00f4ng \u0111\u00e3 s\u1ed1ng trong c\u1ea3nh:<br>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cTh\u1ee9c \u0111\u1ebfn t\u00e0n canh, d\u1eady tr\u01b0\u1edbc l\u1ea1i<br>\u0102n r\u00e0nh m\u1ed9t m\u00f3n, kh\u1ed5 c\u00f9ng d\u00e2n\u201d.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; V\u00e0 \u00f4ng l\u00e0m th\u01a1 t\u1ef1 nh\u1eafc nh\u1edf m\u00ecnh:<br>\u201cSon ph\u1ea5n tr\u00e1nh xa tinh th\u1ea7n s\u00e1ng<br>Ti\u1ec1u phu g\u1ea7n g\u1ee7i tr\u00ed l\u1ef1 t\u0103ng<br>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u00e0 th\u01a1 V\u0169 Th\u1ecd Ti\u00ean \u0111\u00e3 c\u00f3 b\u00e0i th\u01a1 t\u1eb7ng \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 \u0111\u00f4i c\u00e2u th\u01a1:<br>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>(Lo d\u00e2n ch\u1ec9 mu\u1ed1n d\u00e2n \u0111i\u1ec1u s\u01b0\u1edbng,<br>Th\u00e2n nh\u1ecf m\u00e0 sao tr\u00ed l\u1ef1 \u0111\u1ea7y).<br>\u201cC\u00f4ng \u01b0u d\u1ee5c d\u1eef d\u00e2n giai l\u1ea1c,<br>Th\u00e2n \u0111o\u1ea3n h\u00e0 nh\u01b0 l\u1ef1 c\u00e1nh tr\u01b0\u1eddng\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>&#8211; Nh\u00e0 v\u0103n, nh\u00e0 th\u01a1 \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>L\u00e0m th\u01a1 t\u1eeb n\u0103m 15 tu\u1ed5i. \u00d4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng t\u00e1c ph\u1ea9m g\u1ed3m 12 t\u1eadp th\u01a1, v\u1edbi h\u01a1n 1.200 b\u00e0i, 4 t\u1eadp v\u0103n, 1 t\u1eadp h\u1ed3i k\u00fd. Th\u01a1 v\u0103n \u00f4ng n\u00f3i l\u00ean c\u00e1i \u00fd ch\u00ed ph\u1ea3n \u1ea3nh t\u00ecnh c\u1ea3m, nh\u00e2n c\u00e1ch cao \u0111\u1eb9p c\u1ee7a \u00f4ng. Nguy\u1ec5n V\u0103n Si\u00eau xem \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n \u2018b\u0103ng tuy\u1ebft\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>(L\u00e2u r\u1ed3i b\u1ea1n b\u0103ng tuy\u1ebft,<br>Hoa c\u00f3 d\u00f2ng th\u1ee7y ti\u00ean).<br>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f4 V\u0129 \u0110\u01b0\u1eddng, m\u1ed9t nh\u00e0 th\u01a1 Trung Qu\u1ed1c, khi vi\u1ebft l\u1eddi \u201cT\u1ef1a\u201d cho t\u1eadp th\u01a1: \u201c\u0110\u1eb7ng Ho\u00e0ng Trung thi v\u0103n c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eadn x\u00e9t: \u201cTh\u01a1 th\u1eadt l\u00e0 tinh luy\u1ec7n. L\u1eddi gi\u1ea3n d\u1ecb, \u00fd ngh\u0129a s\u00e2u xa, trong s\u00e1ng v\u00e0 m\u1edbi m\u1ebb, phi th\u01b0\u1eddng v\u00e0 tr\u00e1c tuy\u1ec7t, \u0111\u1eb9p kh\u00f4ng g\u00ec s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c.<br><br>Trong \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 l\u1ecbch duy\u1ec7t n\u00fai s\u00f4ng ca ng\u1ee3i phong t\u1ee5c \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, t\u1eeb chuy\u1ec7n khen ch\u00ea can gi\u00e1n trong nh\u00e0 hay ngo\u00e0i x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c tr\u00f9 ho\u1ea1ch qu\u1ed1c k\u1ebf d\u00e2n sinh \u0111\u1ec1u th\u1ea5y trong c\u00e2u th\u01a1 l\u1eddi v\u1ecbnh.<br><br>Gi\u00e3i t\u1ecf l\u00f2ng trung m\u1eabn h\u1eb3n ngang v\u1edbi \u0110\u1ed7 Ph\u1ee7.<br>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u00eau t\u1ea3 b\u00e1ch t\u00ednh sinh linh h\u1eb3n so \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi B\u1ea1ch C\u01b0 D\u1ecb<br>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Tr\u1eef trung m\u1eabn t\u1eafc \u0111\u1eb3ng \u01b0 \u0110\u1ed7 C\u00f4ng B\u1ed9<br>T\u1ea3 t\u00ednh linh t\u1eafc t\u1ec9 \u01b0 B\u1ea1ch H\u01b0\u01a1ng S\u01a1n&#8221;.<br>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;La Nghi\u00eau C\u00f9, m\u1ed9t v\u0103n nh\u00e2n kh\u00e1c c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c khi \u0111\u1ecdc t\u1eadp th\u01a1 tr\u00ean c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 th\u01a1 t\u1eb7ng:<br>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>(L\u1eddi \u0111\u1eb9p Th\u00edch \u2013 ca chu\u1ed5i h\u1ea1t ch\u00e2u!<br>Nam bang c\u1edd s\u1ee9 c\u1eafm th\u01b0 l\u00e2u<br>N\u0103m nao m\u01b0\u1ee3n b\u00fat Giang Lang ch\u00e9p<br>Voi ch\u1edf th\u01a1 v\u00e0ng r\u1eafc ch\u00edn khu\u2026).<br>Nh\u01b0 \u00d4ng phong c\u00e1ch x\u1ee9ng thi h\u00e0o,<br>Tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c h\u00e0n l\u00e2m t\u1ef1 thu\u1edf n\u00e0o.<br>T\u1ea1m tr\u00edch v\u00e0i trang c\u00f4ng b\u1ed1 th\u1eed,<br>L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng gi\u00e1 gi\u1ea5y h\u1eb3n l\u00ean cao.<br><\/p>\n\n\n\n<p><strong>C\u00c1C T\u00c1C PH\u1ea8M C\u1ee6A \u0110\u1eb6NG HUY TR\u1ee8 HI\u1ec6N C\u00d2N \u0110\u01af\u1ee2C L\u01afU GI\u0168 T\u1ea0I TH\u01af VI\u1ec6N H\u00c1N N\u00d4M:<\/strong><br>&nbsp;<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 1. B\u00e1ch duy\u1ec7t t\u1eadp (VHv.2395)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 2. S\u00e1ch h\u1ecdc v\u1ea5n t\u00e2n (VHv.884)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 3. S\u00e1ch h\u1ecdc v\u1ea5n t\u00e2n (VHv.409)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 4. Thanh Khang Hi ng\u1ef1 \u0111\u1ec1 (VHv.824)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 5. T\u1ee9 gi\u1edbi thi (A.2867)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 6. T\u1ee9 th\u1eadp b\u00e1t hi\u1ebfu thi h\u1ecda to\u00e0n t\u1eadp (A.3104\/c)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 7. T\u1eeb th\u1ee5 y\u1ebfu qui (A.491\/1-3)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 8. T\u1ee9 th\u01b0 v\u0103n tuy\u1ec3n (VHv.341\/1-4)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 9. \u0110\u1eb7ng Ho\u00e0ng Trung ng\u0169 gi\u1edbi ph\u00e1p thi\u1ebfp (A.1742)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 10. \u0110\u1eb7ng Ho\u00e0ng Trung thi sao (VHv.249\/1-2,4-6)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 11. \u0110\u1eb7ng Ho\u00e0ng Trung v\u0103n sao (VHv.834\/1-4)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 12. Nh\u0129 ho\u00e0ng di \u00e1i l\u1ee5c (VHv.1435)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 13. Nh\u1ecb v\u1ecb t\u1eadp [B\u00e0nh ng\u0169 l\u0129nh nh\u1ecb v\u1ecb t\u1eadp] (AC.670)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 14. T\u1ef1 tr\u1ecb y\u00ean \u0111\u1ed5 ph\u01b0\u01a1ng th\u01b0 (A.2334)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 15. \u0110\u00f4ng nam t\u1eadn m\u0129 l\u1ee5c (A.416).<br>&nbsp;<br><strong>&#8211; C\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch v\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n:<\/strong><br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 1. \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m. Nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n Tp H\u1ed3 Ch\u00ed Minh n\u0103m 1990.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 2. T\u1eeb th\u1ee5 y\u1ebfu quy. Nh\u00e0 XB Ph\u00e1p L\u00fd- H\u1ed9i khoa h\u1ecdc l\u1ecbch s\u1eed VN. 1992.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 3. \u0110\u1eb7ng D\u1ecbch Trai ng\u00f4n h\u00e0nh l\u1ee5c. nh\u00e0 XB h\u1ed9i S\u1eed h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 4. Nh\u0129 Ho\u00e0ng di \u00e1i l\u1ee5c. Nh\u00e0 XB V\u0103n h\u00f3a Th\u00f4ng tin- H\u00e0 N\u1ed9i.<br><br><\/p>\n\n\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column]<br>\n\t\t\t[\/et_pb_row]<br>\n\t\t[\/et_pb_section]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(B\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a Ban Bi\u00ean t\u1eadp Website Nhi\u1ebfp \u1ea3nh c\u1ee7a H\u1ed9i Ngh\u1ec7 s\u1ef9 Nhi\u1ebfp \u1ea3nh Vi\u1ec7t Nam, xin tr\u00e2n tr\u1ecdng gi\u1edbi thi\u1ec7u b\u00e0i vi\u1ebft v\u1ec1 ti\u1ec3u s\u1eed, t\u00e1c ph\u1ea9m v\u00e0 s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a Danh nh\u00e2n V\u0103n h\u00f3a Ho\u00e0ng Trung \u0110\u1eb6NG HUY TR\u1ee8 do Ban Bi\u00ean so\u1ea1n t\u00e0i li\u1ec7u H\u1ed9i th\u1ea3o Khoa h\u1ecdc &#8220;\u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"<!-- wp:paragraph -->\n<p><em>(B\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a Ban Bi\u00ean t\u1eadp Website Nhi\u1ebfp \u1ea3nh c\u1ee7a H\u1ed9i Ngh\u1ec7 s\u1ef9 Nhi\u1ebfp \u1ea3nh Vi\u1ec7t Nam, xin tr\u00e2n tr\u1ecdng gi\u1edbi thi\u1ec7u b\u00e0i vi\u1ebft v\u1ec1 ti\u1ec3u s\u1eed, t\u00e1c ph\u1ea9m v\u00e0 s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a Danh nh\u00e2n V\u0103n h\u00f3a Ho\u00e0ng Trung \u0110\u1eb6NG HUY TR\u1ee8 do Ban Bi\u00ean so\u1ea1n t\u00e0i li\u1ec7u H\u1ed9i th\u1ea3o Khoa h\u1ecdc \"\u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 - Ng\u01b0\u1eddi khai l\u1eadp ng\u00e0nh Nhi\u1ebfp \u1ea3nh Vi\u1ec7t Nam\" t\u1ea1i Tp. Hu\u1ebf )<\/em><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:image {\"align\":\"center\",\"id\":4257,\"width\":283,\"height\":395,\"sizeSlug\":\"full\",\"linkDestination\":\"none\"} -->\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img src=\"https:\/\/www.tocdangnonnuoc.com\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Dang-Huy-Tru-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4257\" width=\"283\" height=\"395\"\/><figcaption>Danh nh\u00e2n v\u0103n h\u00f3a \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9<\/figcaption><\/figure><\/div>\n<!-- \/wp:image -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>\u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh n\u00f4ng th\u00f4n c\u00f3 truy\u1ec1n th\u1ed1ng nho h\u1ecdc. \u00d4ng n\u1ed9i v\u00e0 cha \u0111\u1ec1u l\u00e0m ngh\u1ec1 d\u1ea1y h\u1ecdc, \u0111\u00e3 m\u1edf l\u1edbp d\u1ea1y h\u1ecdc \u1edf qu\u00ea nh\u00e0 v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e0nh danh: \u00f4ng n\u1ed9i l\u00e0 \u0110\u1eb7ng Quang Tu\u1ea5n&nbsp; m\u1ed9t nh\u00e0 nho n\u1ed5i ti\u1ebfng trong v\u00f9ng, su\u1ed1t \u0111\u1eddi l\u00e0m ngh\u1ec1 d\u1ea1y h\u1ecdc l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng v\u1ecb th\u1ea7y d\u1ea1y h\u1ecdc c\u1ee7a Ph\u1ea1m V\u0103n Tr\u1ecb con tr\u01b0\u1edfng Th\u00e1i \u00fay T\u00e2y S\u01a1n Ph\u1ea1m V\u0103n H\u01b0ng v\u00e0 ch\u00ednh m\u00ecnh \u0111\u00e3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o cho 3 ng\u01b0\u1eddi con trai th\u00e0nh \u0111\u1ea1t, \u0111\u00f3 l\u00e0 con trai tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 \u0110\u1eb7ng V\u0103n H\u00f2a l\u00e0m quan \u0111\u1ea1i th\u1ea7n C\u01a1 M\u1eadt vi\u1ec7n. Trong s\u1ed1 h\u1ecdc tr\u00f2 c\u00f2n c\u00f3 Tr\u1ea7n V\u0103n Trung ng\u01b0\u1eddi l\u1ea3ng Thanh L\u01b0\u01a1ng sau l\u00e0m th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0. C\u1ee5 \u0110\u1eb7ng V\u0103n Tr\u1ecdng th\u00e2n ph\u1ee5 \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u00e3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o n\u00ean con trai l\u00e0 \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9, con trai th\u1ee9 l\u00e0 \u0110\u1eb7ng Huy X\u00e1n \u0111\u1eadu ph\u00f3 b\u1ea3ng. Trong s\u1ed1 h\u1ecdc tr\u00f2 c\u00f2n c\u00f3 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Tu\u00e2n ng\u01b0\u1eddi l\u00e0ng Ph\u01b0\u1edbc Y\u00ean \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 sau l\u00e0m em r\u1ec5 \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9.<br><br>Qu\u00ea t\u1ed5 \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 thu\u1ed9c l\u00e0ng Hi\u1ec1n S\u0129, \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi th\u1ee9 t\u01b0 v\u1ec1 nh\u1eadp t\u1ecbch l\u00e0ng B\u00e1t V\u1ecdng, sang c\u01b0 ng\u1ee5 t\u1ea1i l\u00e0ng Thanh L\u01b0\u01a1ng, nay thu\u1ed9c th\u1ecb x\u00e3 H\u01b0\u01a1ng Tr\u00e0, Th\u1eeba Thi\u00ean - Hu\u1ebf. \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra v\u00e0 l\u1edbn l\u00ean t\u1ea1i l\u00e0ng n\u00e0y.<br><br>V\u1ed1n b\u1ea3n t\u00ednh th\u00f4ng minh, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 gi\u00e1o d\u1ee5c chu \u0111\u00e1o t\u1eeb gia \u0111\u00ecnh, nh\u1ea5t l\u00e0 trong vi\u1ec7c h\u1ecdc t\u1eadp, t\u1eeb n\u0103m 15 tu\u1ed5i \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u00e3 bi\u1ebft l\u00e0m th\u01a1. N\u0103m Qu\u00fd m\u00e3o (1843) \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 theo cha \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng thi Ph\u00fa Xu\u00e2n \u0111\u1ec3 thi v\u00e0 tr\u00fang tuy\u1ec3n C\u1eed nh\u00e2n ngay trong k\u1ef3 thi n\u00e0y. Khoa thi H\u1ed9i m\u00f9a xu\u00e2n \u0110inh m\u00f9i (1847) \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111i thi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00fang c\u00e1ch \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp th\u1ee9 7. V\u00e0o thi \u0110\u00ecnh, b\u00e0i v\u0103n \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 b\u1ecb ph\u1ea1m h\u00fay li\u1ec1n b\u1ecb tru\u1ea5t c\u1ea3 Ti\u1ebfn s\u0129 l\u1eabn C\u1eed nh\u00e2n kh\u00f3a tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Ngay trong m\u00f9a thu n\u0103m \u1ea5y, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u1edf \u00e2n khoa thi H\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n d\u1ecbp m\u1eebng th\u1ecd vua Thi\u1ec7u Tr\u1ecb 40 tu\u1ed5i, \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111i thi l\u1ea1i v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea7u k\u1ef3 thi H\u01b0\u01a1ng g\u1ecdi l\u00e0 Gi\u1ea3i nguy\u00ean.<br><br>Trong l\u00fac ch\u1edd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra l\u00e0m quan, \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 l\u00e0m ngh\u1ec1 d\u1ea1y h\u1ecdc trong g\u1ea7n 10 n\u0103m. \u00d4ng m\u1edf tr\u01b0\u1eddng nhi\u1ec1u n\u01a1i \u1edf Th\u1eeba Thi\u00ean - Hu\u1ebf v\u00e0 Qu\u1ea3ng Nam.<br><br>Th\u00e1ng 8 n\u0103m 1856, t\u00e0u chi\u1ebfn Catinat c\u1ee7a Ph\u00e1p \u0111\u1ebfn b\u1eafn ph\u00e1 \u0111\u1ed3n l\u0169y c\u1ee7a ta t\u1ea1i S\u01a1n Tr\u00e0 - \u0110\u00e0 N\u1eb3ng. Th\u00e1ng 10 n\u0103m \u1ea5y \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i ki\u1ec3m tra t\u1ea7u thuy\u1ec1n, vi\u1ebft b\u00e0i th\u01a1 \u201c\u0110i qu\u00e2n \u0111i th\u1ee9 \u0110\u00e0 N\u1eb5ng ghi l\u1ea1i\u201d. \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 b\u1eaft \u0111\u1ea7u tham gia quan tr\u01b0\u1eddng t\u1eeb \u0111\u00e2y.<br><br>N\u0103m 1857&nbsp; l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n Ty B\u1ed1 ch\u00ednh Thanh H\u00f3a, 1858 Tri huy\u1ec7n Qu\u1ea3ng X\u01b0\u01a1ng (Thanh H\u00f3a), 1861 l\u00e0m tri ph\u1ee7 Xu\u00e2n Tr\u01b0\u1eddng. N\u0103m 1862 tr\u1edf v\u1ec1 kinh gi\u1eef ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c, 1863 Ng\u1ef1 s\u1eed l\u0129nh ch\u01b0\u1edfng \u1ea5n khoa binh. N\u0103m 1864 t\u1ec9nh Qu\u1ea3ng Nam b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n n\u1eb7ng, d\u00e2n t\u00ecnh b\u1ecb \u0111\u00f3i kh\u1ed5, nh\u00e2n s\u0129 Qu\u1ea3ng Nam d\u00e2ng s\u1edb xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1eed \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 v\u00e0o gi\u1eef ch\u1ee9c B\u1ed1 ch\u00ednh Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng h\u1ea1n v\u00e0 c\u1ee9u \u0111\u00f3i cho d\u00e2n. N\u0103m 1865 \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 theo l\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u1ea3i trang th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 Thanh sang Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng th\u0103m d\u00f2 t\u00ecnh h\u00ecnh T\u00e2y d\u01b0\u01a1ng, t\u00ecm ph\u01b0\u01a1ng s\u00e1ch c\u1ee9u n\u01b0\u1edbc. Trong th\u1eddi gian \u1edf n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, \u00f4ng g\u1eb7p g\u1ee1 v\u00e0 trao \u0111\u1ed5i \u00fd ki\u1ebfn v\u1edbi nhi\u1ec1u nh\u00e0 tri th\u1ee9c canh t\u00e2n \u1edf Trung Qu\u1ed1c. \u00d4ng ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi vi\u1ec7c ch\u1ebf t\u1ea1o m\u00e1y m\u00f3c, \u0111\u00f3ng thuy\u1ec1n, \u0111\u00fac s\u00fang \u0111\u1ea1n, s\u01b0u t\u1ea7m s\u00e1ch b\u00e1o c\u00e1c n\u01b0\u1edbc, d\u1ecbch ra v\u00e0 gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1edbi gi\u1edbi tr\u00ed th\u1ee9c trong n\u01b0\u1edbc. \u00d4ng g\u1eb7p g\u1ee1 v\u00e0 \u0111\u1ed9ng vi\u00ean ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i sang H\u01b0\u01a1ng C\u1ea3ng h\u1ecdc ngh\u1ec1 \u0111\u00f3ng t\u00e0u th\u1ee7y ch\u1ea1y b\u1eb1ng h\u01a1i n\u01b0\u1edbc. \u00d4ng ghi ch\u00e9p t\u1ec9 m\u1ec9 k\u1ef7 thu\u1eadt m\u00e1y h\u01a1i n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 trong cu\u1ed1n s\u00e1ch \u201cB\u00e1c v\u1eadt t\u00e2n bi\u00ean\u201d c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Anh v\u00e0 \u0111em v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc. C\u0169ng trong d\u1ecbp n\u00e0y \u00f4ng mua 239 kh\u1ea9u \u201cqu\u00e1 s\u01a1n ph\u00e1o\u201d (b\u1eafn qua n\u00fai) g\u1eedi v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc. Tr\u1edf v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc n\u0103m 1866 \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Bi\u1ec7n l\u00fd b\u1ed9 H\u1ed9.&nbsp; V\u00e0o d\u1ecbp n\u00e0y, \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u00e2u xin v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c giao cho th\u00e0nh l\u1eadp Ty B\u00ecnh Chu\u1ea9n \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c kinh doanh&nbsp; g\u00e2y d\u1ef1ng t\u00e0i ch\u00ednh cho qu\u1ed1c gia, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ea5p thu\u1eadn. \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 gi\u1eef ch\u1ee9c&nbsp; B\u00ecnh Chu\u1ea9n. N\u0103m&nbsp; 1867, \u00f4ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed sang Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng l\u1ea7n th\u1ee9 2. Trong th\u1eddi gian \u1edf Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng&nbsp; l\u1ea7n th\u1ee9 2 (1867), \u00f4ng&nbsp; b\u1ecb \u1ed1m n\u1eb7ng. N\u1eb1m tr\u00ean gi\u01b0\u1eddng b\u1ec7nh \u00f4ng v\u1eabn \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, vi\u1ebft s\u00e1ch, l\u00e0m th\u01a1. Trong th\u1eddi gian n\u00e0y, \u00f4ng \u0111\u00e3 suy ngh\u0129 v\u1ec1 v\u1eadn m\u1ea1ng c\u1ee7a T\u1ed5 qu\u1ed1c, v\u1ec1 con \u0111\u01b0\u1eddng \u201ct\u1ef1 c\u01b0\u1eddng t\u1ef1 tr\u1ecb\u201d \u0111u\u1ed5i theo c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ti\u00ean ti\u1ebfn. \u00d4ng \u0111\u00e3 vi\u1ebft m\u1ed9t b\u00e0i v\u0103n nhan \u0111\u1ec1 l\u00e0 \u201cTrong khi \u1ed1m \u0111\u01b0\u1ee3c D\u00e3 tr\u00ec ch\u1ee7 nh\u00e2n ch\u1ec9 gi\u00e1o\u201d, tr\u00ecnh b\u00e0y t\u01b0 t\u01b0\u1edfng canh t\u00e2n v\u00e0 c\u1ee9u n\u01b0\u1edbc. \u00d4ng c\u0169ng t\u00ecm hi\u1ec3u, h\u1ecdc h\u1ecfi v\u1ec1 k\u1ef9 thu\u1eadt nhi\u1ebfp \u1ea3nh, nh\u1edd ng\u01b0\u1eddi t\u00ecm mua d\u1ee5ng c\u1ee5 ngh\u1ec1 nhi\u1ebfp \u1ea3nh. Sau khi v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc th\u00ec m\u1edf hi\u1ec7u \u1ea3nh C\u1ea3m Hi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1eddng t\u1ea1i ph\u1ed1 Thanh H\u00e0 \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i (1869). \u0110\u00e2y l\u00e0 hi\u1ec7u nhi\u1ebfp \u1ea3nh \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1edf Vi\u1ec7t Nam. Ng\u00e0y nay \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi nhi\u1ebfp \u1ea3nh Vi\u1ec7t Nam t\u00f4n vinh l\u00e0 \u00d4ng t\u1ed5 ng\u1ec1 \u1ea3nh Vi\u1ec7t Nam.<br><br>N\u0103m 1869, \u00f4ng nh\u1eadn ch\u1ee9c Th\u01b0\u01a1ng bi\u1ec7n t\u1ec9nh v\u1ee5 H\u00e0 N\u1ed9i, r\u1ed3i Kh\u00e2m ph\u00e1i Th\u01b0\u01a1ng bi\u1ec7n qu\u00e2n v\u1ee5 S\u01a1n - H\u01b0ng - Tuy\u00ean. N\u0103m 1871, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed gi\u1eef ch\u1ee9c Bang bi\u1ec7n qu\u00e2n v\u1ee5 L\u1ea1ng - B\u1eb1ng - Ninh - Th\u00e1i (g\u1ed3m c\u00e1c t\u1ec9nh: L\u1ea1ng S\u01a1n - Cao B\u1eb1ng - B\u1eafc Ninh - Th\u00e1i Nguy\u00ean) v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1i l\u00ean bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc c\u00f9ng v\u1edbi nhi\u1ec1u quan l\u1ea1i kh\u00e1c gi\u00fap Ho\u00e0ng K\u1ebf Vi\u00eam \u0111\u00e1nh d\u1eb9p gi\u1eb7c ph\u1ec9 \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda B\u1eafc. N\u0103m 1873, qu\u00e2n Ph\u00e1p \u0111\u00e1nh th\u00e0nh H\u00e0 N\u1ed9i, Nguy\u1ec5n Tri Ph\u01b0\u01a1ng ch\u1ec9 huy quan qu\u00e2n ch\u1ed1ng c\u1ef1, b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng sau t\u1eeb tr\u1ea7n. Ph\u00e1p \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm H\u01b0ng Y\u00ean, B\u1eafn Ninh, Th\u00e1i Nguy\u00ean. Ninh B\u00ecnh\u2026 \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 c\u00f9ng quan qu\u00e2n r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1 c\u0103n c\u1ee9 \u0110\u1ed3n V\u00e0ng c\u00f9ng v\u1edbi Ho\u00e0ng K\u1ebf Vi\u00eam ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1ng chi\u1ebfn ch\u1ed1ng Ph\u00e1p l\u00e2u d\u00e0i. T\u1ea1i \u0111\u00e2y, \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9&nbsp; l\u00e2m b\u1ec7nh t\u1eeb tr\u1ea7n v\u00e0o ng\u00e0y 7\/8\/1874 (25-6 n\u0103m Gi\u00e1p Tu\u1ea5t) \u1edf x\u00e3 Cao L\u0103ng, Ch\u1ee3 B\u1ebfn, \u0110\u1ed3n V\u00e0ng.<br><br>V\u1edbi cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ch\u1ec9 v\u1ecfn v\u1eb9n 49 n\u0103m, nh\u01b0ng v\u1edbi t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 nhi\u1ec7t huy\u1ebft, \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nhi\u1ec1u di s\u1ea3n cho \u0111\u1eddi m\u00e0 theo \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u1ee7a nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc L\u00ea V\u0103n Lan: \u201cS\u1ef1 nghi\u1ec7p m\u00e0 \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i so v\u1edbi \u0111\u00e1m nh\u00e0 nho \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 v\u01b0\u1ee3t b\u1eadc m\u00e0 l\u00e0 v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i\u201d.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><strong>- V\u1ec1 gi\u00e1o d\u1ee5c:<\/strong><br>Quan ni\u1ec7m gi\u00e1o d\u1ee5c c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 ti\u1ebfn b\u1ed9 v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 nho \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, v\u00e0 v\u1eabn c\u00f2n gi\u00e1 tr\u1ecb cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay: \u0111\u00f3 l\u00e0 quan ni\u1ec7m \u201cs\u01b0 \u0111\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edfng: \u201dTh\u1ea7y v\u00e0 tr\u00f2 c\u00f9ng h\u1ecdc, c\u00f9ng nhau tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh, ti\u1ebfn b\u1ed9. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 h\u1ecdc tr\u00f2 h\u1ecdc m\u00e0 th\u1ea7y c\u0169ng ph\u1ea3i h\u1ecdc th\u00eam v\u00ec b\u1ec3 h\u1ecdc th\u00ec m\u00eanh m\u00f4ng, m\u00e0 ki\u1ebfn th\u1ee9c con ng\u01b0\u1eddi th\u00ec c\u00f3 h\u1ea1n. Trong \u201cL\u1edcI C\u00c1O TH\u1eca TR\u01af\u1edcNG T\u01af TH\u1ee4C THANH L\u01af\u01a0NG \u1ede QU\u1ea2NG NAM\u201d n\u0103m 1849, \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u00e3 vi\u1ebft: \u201c\u2026Ta t\u00e0i cao h\u1ecdc k\u00e9m, l\u1ea1m d\u1ef1 khoa danh, l\u1ea7n \u0111\u1ea9y m\u1edf h\u00f2m, nhi\u1ec1u s\u00e1ch ch\u01b0a \u0111\u1ecdc. L\u1ea5y \u1ed1ng nh\u00ecn tr\u1eddi c\u00f3 g\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 ki\u1ebfn th\u1ee9c; d\u00f9ng ngao \u0111ong bi\u1ec3n, c\u00f3 g\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 uy\u00ean th\u00e2m...\u201d. . Kh\u00f4ng nh\u1eefng th\u1ebf, \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 c\u00f2n l\u00ean \u00e1n c\u00e1i h\u1ecdc h\u01b0 danh: h\u1ecdc kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 sau n\u00e0y c\u1ed1t \u201c\u00e1o ch\u00f9ng, \u0111ai l\u1edbn, b\u01b0\u1edbc r\u1ed9ng ng\u1ed3i cao... Da b\u00e1o th\u00e2n d\u00ea trong b\u1ee5ng ho\u00e0n to\u00e0n tr\u1ed1ng r\u1ed7ng\u201d. Kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng nh\u1eefng s\u00e1ch gi\u00e1o khoa t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ec3 l\u1ea1i, cho n\u00ean \u00f4ng \u0111\u00e3 so\u1ea1n s\u00e1ch giao khoa S\u00e1ch h\u1ecdc v\u1ea5n t\u00e2n,&nbsp; S\u0129 n\u00f4ng c\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng t\u1ee9 gia l\u1ea1c, T\u1ee9 th\u1eadp b\u00e1t hi\u1ebfu thi h\u1ecda to\u00e0n t\u1eadp, T\u1ee9 th\u01b0 v\u0103n tuy\u1ec3n. Ngo\u00e0i ra \u00f4ng c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 b\u00e0i ph\u00fa c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch gi\u00e1o d\u1ee5c nh\u01b0: R\u0103n kh\u00f4ng u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, R\u0103n kh\u00f4ng c\u1edd b\u1ea1c, R\u0103n kh\u00f4ng h\u00fat thu\u1ed1c phi\u1ec7n...<br><br><strong>- V\u1ec1 kinh t\u1ebf:<\/strong><br>N\u0103m 1866 \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Bi\u1ec7n L\u00fd b\u1ed9 H\u1ed9 \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u00e2u l\u00ean nh\u00e0 vua xin l\u1eadp Ty B\u00ecnh Chu\u1ea9n \u0111\u1ec3 kinh doanh, g\u1ea7y d\u1ef1ng kinh t\u1ebf cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111ang ki\u1ec7t qu\u1ec7. \u00d4ng t\u00e2u l\u00ean nh\u00e0 vua: \u201cVi\u1ec7c kinh doanh bu\u00f4n b\u00e1n m\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 ngh\u1ec1 m\u1ea1t, gia \u0111\u00ecnh t\u00f4i \u0111\u00e3 4-5 \u0111\u1eddi l\u00e0 nh\u00e0 nho b\u1ed1n, n\u0103m \u0111\u1eddi ch\u1ecbu \u01a1n n\u01b0\u1edbc, t\u00f4i xin ra s\u1ee9c khuy\u1ec3n m\u00e3 \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u0111\u00e1p, \u0111\u1ea3m b\u1ea3o vi\u1ec7c t\u00e0i ch\u00ednh qu\u1ed1c gia quy\u1ebft kh\u00f4ng t\u1eeb nan\u201d. \u0110\u1ec1 xu\u1ea5t c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 vua ch\u1ea5p thu\u1eadn v\u00e0 giao cho \u00f4ng&nbsp; gi\u1eef ch\u1ee9c B\u00ecnh Chu\u1ea9n s\u1ee9 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ty n\u00e0y. V\u01b0\u1ee3t l\u00ean quan ni\u1ec7m c\u1ed5 h\u0169 c\u1ee7a nh\u00e0 nho th\u1eddi \u0111\u00f3, coi r\u1ebb ngh\u1ec1 \u0111i bu\u00f4n, V\u1edbi quan \u0111i\u1ec3m kinh t\u1ebf \u201dSinh t\u00e0i \u0111\u1ea1i \u0111\u1ea1o s\u1ef1 phi khinh\u201d (L\u00e0m gi\u00e0u l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea1o l\u1edbn ch\u1edb xem khinh),&nbsp; \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 th\u00e0nh l\u1eadp nhi\u1ec1u hi\u1ec7u bu\u00f4n \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i nh\u01b0: L\u1ea1c sinh \u0111i\u1ebfm, L\u1ea1c thanh \u0111i\u1ebfm, L\u1ea1c \u0111\u1ee9c \u0111i\u1ebfm, \u0111\u1ec3 t\u1ea1o s\u1ef1 l\u01b0u th\u00f4ng h\u00e0ng h\u00f3a cho 3 mi\u1ec1n. V\u1edbi s\u1ed1 v\u1ed1n \u00edt \u1ecfi c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ea5p (n\u0103m ch\u1ee5c ng\u00e0n quan), \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ed9ng vi\u00ean th\u00eam v\u1ed1n c\u1ee7a t\u01b0 nh\u00e2n \u0111\u1ec3 kinh doanh theo c\u00f4ng th\u1ee9c \u201cC\u00f4ng t\u01b0 l\u01b0\u1ee1ng l\u1ee3i\u201d (C\u00f4ng t\u01b0 l\u01b0\u1ee1ng l\u1ee3i n\u01b0\u1edbc th\u00eam b\u1ec1n). Quan ni\u1ec7m v\u1ec1 kinh t\u1ebf c\u1ee7a ng\u00e0y nay v\u1eabn c\u00f2n nguy\u00ean gi\u00e1 tr\u1ecb,<br><br><strong>- V\u1ec1 Qu\u00e2n s\u1ef1:<\/strong><br>Th\u00e1ng 8 n\u0103m 1856, t\u00e0u chi\u1ebfn c\u1ee7a Ph\u00e1p \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed7 \u1edf b\u1ebfn S\u01a1n Tr\u00e0. Sau \u0111\u00f3, b\u1eafn ph\u00e1 \u0111\u1ed3n l\u0169y v\u00e0 b\u1eaft gi\u1eef quan binh c\u1ee7a ta, r\u1ed3i \u0111\u00f3 b\u1ecf \u0111i. D\u00f9 chi\u1ebfn tranh ch\u01b0a n\u1ed5 ra, nh\u01b0ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng khi\u00eau kh\u00edch \u0111\u00e3 b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc hi\u1ec3m h\u1ecda x\u00e2m l\u0103ng. C\u0103m ph\u1ea9n tr\u01b0\u1edbc h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a qu\u00e2n x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, \u00f4ng \u0111\u00e3 s\u00e1ng t\u00e1c b\u00e0i th\u01a1: \u201cV\u00e3ng \u0110\u00e0 n\u1eb5ng qu\u00e2n th\u1ee9 t\u1ee9c s\u1ef1\u201d (\u0110i qu\u00e2n th\u1ee9 \u0110\u00e0 N\u1eb5ng ghi l\u1ea1i).<br>&nbsp;<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>M\u1ed9t v\u00f9ng \u0110\u00e0 N\u1eb5ng: r\u1ee3 T\u00e2y d\u01b0\u01a1ng,<br>Gi\u1eef n\u01b0\u1edbc, qu\u00e2n d\u00e2n m\u1ec7t l\u1ea1 th\u01b0\u1eddng<br>\u2026\u2026..<br>Di\u1ec7t th\u00f9, s\u01b0\u01a1ng gi\u00f3 th\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n s\u0129<br>Lo n\u01b0\u1edbc, \u0111\u00eam ng\u00e0y b\u1eadn \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng\u2026<br>&nbsp;<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Theo Ho\u00e0ng K\u1ebf Vi\u00eam th\u1eed ph\u00e1o, \u00f4ng \u0111\u00e3 th\u1ea5y hi\u1ec7n ra c\u1ea3nh:<br>&nbsp;<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>\u201c\u1ea6m \u1ea7m ph\u00e1o n\u1ed5 ran mu\u00f4n d\u1eb7m<br>M\u00f9 m\u1ecbt kh\u00f3i bay t\u1ecfa v\u1ea1n tr\u00f9ng.<br>Ch\u1ec9 \u0111\u1ee3i thi\u00eau t\u00e0n gan ru\u1ed9t gi\u1eb7c,<br>S\u00f3ng k\u00ecnh t\u1eeb \u0111\u00f3 b\u1eb7t t\u0103m kh\u00f4ng\u201d.<br>&nbsp;<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Sau n\u00e0y, khi t\u00ecnh th\u1ebf \u0111\u00e3 kh\u1ea9n tr\u01b0\u01a1ng h\u01a1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fac th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p \u0111\u00e3 l\u1ed9 r\u00f5 b\u1ed9 m\u1eb7t gi\u1ea3 d\u1ed1i, \u0111\u00e3 chi\u1ebfm Gia \u0110\u1ecbnh, \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u00e3 \u0111\u1ee9ng v\u1ec1 phe ch\u1ee7 chi\u1ebfn quy\u1ebft t\u00e2m ch\u1ed1ng gi\u1eb7c ngo\u1ea1i x\u00e2m. N\u0103m 1869 \u00f4ng th\u00e0nh l\u1eadp nh\u00e0 in \u201cTr\u00ed Trung \u0111\u01b0\u1eddng\u201d \u1edf ph\u1ed1 Thanh H\u00e0 (H\u00e0 N\u1ed9i) \u0111\u00e3 cho in 2 cu\u1ed1n binh th\u01b0 l\u00e0: K\u1ef7 s\u1ef1 t\u00e2n bi\u00ean c\u1ee7a L\u01b0\u01a1ng Huy B\u00edch vi\u1ebft d\u01b0\u1edbi th\u1eddi T\u00e2y S\u01a1n v\u00e0 1 cu\u1ed1n binh th\u01b0 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c t\u00ean l\u00e0 \u201cKim Thang t\u00e1 ch\u1eed Th\u1eadp nh\u1ecb tr\u00f9\u201d. \u00d4ng g\u1eedi s\u00e1ch bi\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n b\u00e8. Trong th\u01b0 bi\u1ebfu s\u00e1ch g\u1eedi l\u00ean T\u1ed5ng \u0111\u1ed1c Thanh H\u00f3a l\u00e0 T\u00f4n Th\u1ea5t H\u00e0nh, \u00f4ng vi\u1ebft: \u201cB\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng gi\u1eb7c gi\u00e3 \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i nh\u1ee5c c\u1ee7a khanh \u0111\u1ea1i phu. Mu\u1ed1n r\u1eeda nh\u1ee5c n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u1ecdc binh th\u01b0\u2026<br><br>S\u1ef1 nghi\u1ec7p cu\u1ed1i trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi l\u00e0m quan c\u1ee7a l\u00e0 v\u1ec1 qu\u00e2n s\u1ef1. V\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1eeb tr\u1ea7n tr\u00ean th\u00e0nh l\u0169y ch\u1ed1ng ngo\u1ea1i x\u00e2m.<br><br><strong>- Nh\u00e0 canh t\u00e2n:<\/strong><br>Nh\u1edd s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 v\u00e0 \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t c\u1ee7a Ph\u1ea1m Ph\u00fa Th\u1ee9, m\u1ed9t \u0111\u1ea1i th\u1ea7n y\u00eau n\u01b0\u1edbc, bi\u1ebft r\u00f5 t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i H\u1ed3ng C\u00f4ng, Ma Cao, Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng 2 l\u1ea7n v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1865 v\u00e0 1867. Trong th\u1eddi gian ra n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 ra s\u1ee9c h\u1ecdc t\u1eadp \u0111\u1ec3 g\u1eb7p g\u1ee1 ti\u1ebfp x\u00fac, trao \u0111\u1ed5i \u00fd ki\u1ebfn v\u1edbi tr\u00ed th\u1ee9c c\u1ee7a x\u1ee9 ng\u01b0\u1eddi, c\u0169ng nh\u01b0 thu th\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ean c\u00e1c b\u00e1o \u201cThi\u00ean t\u00e2n kinh b\u00e1o\u201d v\u00e0 tr\u00ean \u201cTu\u1ea7n san Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u\u201d b\u1eb1ng ti\u1ebfng Trung Qu\u1ed1c. V\u1edbi ho\u00e0i b\u00e3o canh t\u00e2n \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u00fac k\u1ebft l\u1ea1i 1 b\u00e0i v\u0103n \u0111\u1ec1 ra m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng \u201cT\u1ef1 c\u01b0\u1eddng, t\u1ef1 ch\u1ee7\u201d cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc:<br><br>K\u1ebf ho\u1ea1ch \u201ct\u1ef1 c\u01b0\u1eddng, t\u1ef1 tr\u1ecb\u201d \u0111\u1ec3 \u0111u\u1ed5i theo c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ti\u00ean ti\u1ebfn \u0111\u00f3 l\u00e0: L\u1eadp c\u1ee5c c\u01a1 kh\u00ed, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 c\u01a1 s\u1edf \u0111\u00f3ng t\u00e0u, m\u1edf x\u01b0\u1edfng \u0111\u00fac gang th\u00e9p, ch\u1ebf t\u1ea1o m\u00e1y m\u00f3c l\u1eadp c\u1ee5c d\u1ea1y ngh\u1ec1, \u0111\u00fac s\u00fang \u1ed1ng \u2026H\u1ecdc t\u1eadp ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt x\u00e2y d\u1ee5ng thu\u1ef7 qu\u00e2n, hu\u1ea5n luy\u1ec7n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, d\u1ea1y k\u1ef9 thu\u1eadt h\u00e0ng h\u1ea3i cho thu\u1ef7 th\u1ee7 nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc Nh\u1eadt. Tuy\u1ec3n ch\u1ecdn thanh ni\u00ean tu\u1ea5n t\u00fa, cho sang n\u01b0\u1edbc Anh h\u1ecdc qu\u00e2n s\u1ef1\u2026\u201d T\u1eeb nh\u1eefng th\u00e0nh t\u1ef1u to l\u1edbn m\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c khi ti\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ef1 c\u01b0\u1eddng, t\u1ef1 tr\u1ecb, \u0111\u00e3 th\u00f4i th\u00fac \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 v\u1eadn d\u1ee5ng nh\u1eefng b\u00e0i h\u1ecdc kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc n\u00e0y v\u00e0o Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 n\u00e9t v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i so v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 nho \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh \u201cm\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ed3ng m\u1ea7m khai ho\u00e1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1edf Vi\u1ec7t Nam\u201d, nh\u01b0 l\u1eddi \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u1ee7a&nbsp; Phan B\u1ed9i Ch\u00e2u sau n\u00e0y.<br><br><strong>- Nh\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb li\u00eam ch\u00ednh:<\/strong><br>Tuy gia nh\u1eadp quan tr\u01b0\u1eddng kh\u00e1 mu\u1ed9n m\u00e0ng, l\u00fac \u00f4ng \u0111\u00e3 31 tu\u1ed5i, do b\u1ecb v\u01b0\u1edbng v\u00e0o v\u1ee5 \u00e1n v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng \u201cGia mi\u00eau chi h\u1ea1i\u201d. Tuy nhi\u00ean v\u1edbi t\u00e0i n\u0103ng, t\u00e2m huy\u1ebft, c\u00f9ng v\u1edbi t\u1ea5m l\u00f2ng y\u00eau n\u01b0\u1edbc, th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n n\u1ed3ng n\u00e0n, su\u1ed1t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi l\u00e0m quan c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng quan ni\u1ec7m kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng v\u1ec1 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m quan. Quan ni\u1ec7m x\u01b0a: quan l\u00e0 m\u1eb9 c\u1ee7a d\u00e2n \u201cd\u00e2n chi ph\u1ee5 m\u1eabu\u201d \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 cung ph\u1ee5ng t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n. \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 tr\u00e1i l\u1ea1i cho r\u1eb1ng l\u00e0m quan ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi con c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u201cd\u00e2n m\u1ecdn\u201d, l\u00e0: \u201cTh\u1ee9 d\u00e2n chi t\u1eed\u201d.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>\u201cDanh l\u1ee3i do lai nan l\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1eafc.<br>Th\u1ee9 d\u00e2n chi t\u1eed di\u1ec7c c\u00f4ng khanh.\u201d<br>(Danh l\u1ee3i x\u01b0a nay kh\u00f4n v\u1eb9n c\u1ea3,<br>L\u00e0m con d\u00e2n m\u1ecdn c\u0169ng c\u00f4ng khanh).<br>&nbsp;<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Nh\u01b0ng v\u1ec1 sau, r\u1ed1t r\u00e1o h\u01a1n, \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1ef1 g\u1ecdi m\u00ecnh l\u00e0 \"khuy\u1ec3n m\u00e3\" c\u1ee7a d\u00e2n:<br>&nbsp;<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>(Khuy\u1ec3n m\u00e3 \u0111\u1eddi ta b\u1ed1n ch\u1ee5c r\u1ed3i,<br>U\u1ed5ng bao n\u0103m th\u00e1ng l\u1eafm l\u1ea7m sai\u2026<br>&nbsp;<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>\u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u00e0i th\u01a1, v\u0103n&nbsp; n\u00f3i l\u00ean tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a k\u1ebb l\u00e0m quan:<br>&nbsp;<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>\u201cGi\u00fap ch\u00faa, d\u1eb7m ng\u00e0n t\u00e2u ch\u00ednh s\u1ef1<br>V\u00ec d\u00e2n, b\u1ec7 ng\u1ecdc gi\u00e3i oan khi\u00ean\u201d.<br>\u201cMu\u1ed1n d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i c\u1ea7n quy\u1ec1n bi\u1ebfn,<br>T\u1ed9i v\u1ea1 ri\u00eang mang h\u00e1 s\u1ee3 g\u00ec\u201d.<br>&nbsp;<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Cho n\u00ean d\u00f9 khi \u0111\u00e3 l\u00e0m quan \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u m\u1ed9t t\u1ec9nh, \u00f4ng \u0111\u00e3 s\u1ed1ng trong c\u1ea3nh:<br>&nbsp;<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>\u201cTh\u1ee9c \u0111\u1ebfn t\u00e0n canh, d\u1eady tr\u01b0\u1edbc l\u1ea1i<br>\u0102n r\u00e0nh m\u1ed9t m\u00f3n, kh\u1ed5 c\u00f9ng d\u00e2n\u201d.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; V\u00e0 \u00f4ng l\u00e0m th\u01a1 t\u1ef1 nh\u1eafc nh\u1edf m\u00ecnh:<br>\u201cSon ph\u1ea5n tr\u00e1nh xa tinh th\u1ea7n s\u00e1ng<br>Ti\u1ec1u phu g\u1ea7n g\u1ee7i tr\u00ed l\u1ef1 t\u0103ng<br>&nbsp;<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Nh\u00e0 th\u01a1 V\u0169 Th\u1ecd Ti\u00ean \u0111\u00e3 c\u00f3 b\u00e0i th\u01a1 t\u1eb7ng \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 \u0111\u00f4i c\u00e2u th\u01a1:<br>&nbsp;<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>(Lo d\u00e2n ch\u1ec9 mu\u1ed1n d\u00e2n \u0111i\u1ec1u s\u01b0\u1edbng,<br>Th\u00e2n nh\u1ecf m\u00e0 sao tr\u00ed l\u1ef1 \u0111\u1ea7y).<br>\u201cC\u00f4ng \u01b0u d\u1ee5c d\u1eef d\u00e2n giai l\u1ea1c,<br>Th\u00e2n \u0111o\u1ea3n h\u00e0 nh\u01b0 l\u1ef1 c\u00e1nh tr\u01b0\u1eddng\u201d.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><br><strong>- Nh\u00e0 v\u0103n, nh\u00e0 th\u01a1 \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9:<\/strong><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>L\u00e0m th\u01a1 t\u1eeb n\u0103m 15 tu\u1ed5i. \u00d4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng t\u00e1c ph\u1ea9m g\u1ed3m 12 t\u1eadp th\u01a1, v\u1edbi h\u01a1n 1.200 b\u00e0i, 4 t\u1eadp v\u0103n, 1 t\u1eadp h\u1ed3i k\u00fd. Th\u01a1 v\u0103n \u00f4ng n\u00f3i l\u00ean c\u00e1i \u00fd ch\u00ed ph\u1ea3n \u1ea3nh t\u00ecnh c\u1ea3m, nh\u00e2n c\u00e1ch cao \u0111\u1eb9p c\u1ee7a \u00f4ng. Nguy\u1ec5n V\u0103n Si\u00eau xem \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n \u2018b\u0103ng tuy\u1ebft\u201d<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>(L\u00e2u r\u1ed3i b\u1ea1n b\u0103ng tuy\u1ebft,<br>Hoa c\u00f3 d\u00f2ng th\u1ee7y ti\u00ean).<br>&nbsp;<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>T\u00f4 V\u0129 \u0110\u01b0\u1eddng, m\u1ed9t nh\u00e0 th\u01a1 Trung Qu\u1ed1c, khi vi\u1ebft l\u1eddi \u201cT\u1ef1a\u201d cho t\u1eadp th\u01a1: \u201c\u0110\u1eb7ng Ho\u00e0ng Trung thi v\u0103n c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eadn x\u00e9t: \u201cTh\u01a1 th\u1eadt l\u00e0 tinh luy\u1ec7n. L\u1eddi gi\u1ea3n d\u1ecb, \u00fd ngh\u0129a s\u00e2u xa, trong s\u00e1ng v\u00e0 m\u1edbi m\u1ebb, phi th\u01b0\u1eddng v\u00e0 tr\u00e1c tuy\u1ec7t, \u0111\u1eb9p kh\u00f4ng g\u00ec s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c.<br><br>Trong \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 l\u1ecbch duy\u1ec7t n\u00fai s\u00f4ng ca ng\u1ee3i phong t\u1ee5c \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, t\u1eeb chuy\u1ec7n khen ch\u00ea can gi\u00e1n trong nh\u00e0 hay ngo\u00e0i x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c tr\u00f9 ho\u1ea1ch qu\u1ed1c k\u1ebf d\u00e2n sinh \u0111\u1ec1u th\u1ea5y trong c\u00e2u th\u01a1 l\u1eddi v\u1ecbnh.<br><br>Gi\u00e3i t\u1ecf l\u00f2ng trung m\u1eabn h\u1eb3n ngang v\u1edbi \u0110\u1ed7 Ph\u1ee7.<br>&nbsp;<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Mi\u00eau t\u1ea3 b\u00e1ch t\u00ednh sinh linh h\u1eb3n so \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi B\u1ea1ch C\u01b0 D\u1ecb<br>&nbsp;<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>\"Tr\u1eef trung m\u1eabn t\u1eafc \u0111\u1eb3ng \u01b0 \u0110\u1ed7 C\u00f4ng B\u1ed9<br>T\u1ea3 t\u00ednh linh t\u1eafc t\u1ec9 \u01b0 B\u1ea1ch H\u01b0\u01a1ng S\u01a1n\".<br>&nbsp;<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>&nbsp;La Nghi\u00eau C\u00f9, m\u1ed9t v\u0103n nh\u00e2n kh\u00e1c c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c khi \u0111\u1ecdc t\u1eadp th\u01a1 tr\u00ean c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 th\u01a1 t\u1eb7ng:<br>&nbsp;<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>(L\u1eddi \u0111\u1eb9p Th\u00edch \u2013 ca chu\u1ed5i h\u1ea1t ch\u00e2u!<br>Nam bang c\u1edd s\u1ee9 c\u1eafm th\u01b0 l\u00e2u<br>N\u0103m nao m\u01b0\u1ee3n b\u00fat Giang Lang ch\u00e9p<br>Voi ch\u1edf th\u01a1 v\u00e0ng r\u1eafc ch\u00edn khu\u2026).<br>Nh\u01b0 \u00d4ng phong c\u00e1ch x\u1ee9ng thi h\u00e0o,<br>Tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c h\u00e0n l\u00e2m t\u1ef1 thu\u1edf n\u00e0o.<br>T\u1ea1m tr\u00edch v\u00e0i trang c\u00f4ng b\u1ed1 th\u1eed,<br>L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng gi\u00e1 gi\u1ea5y h\u1eb3n l\u00ean cao.<br><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><strong>C\u00c1C T\u00c1C PH\u1ea8M C\u1ee6A \u0110\u1eb6NG HUY TR\u1ee8 HI\u1ec6N C\u00d2N \u0110\u01af\u1ee2C L\u01afU GI\u0168 T\u1ea0I TH\u01af VI\u1ec6N H\u00c1N N\u00d4M:<\/strong><br>&nbsp;<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 1. B\u00e1ch duy\u1ec7t t\u1eadp (VHv.2395)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 2. S\u00e1ch h\u1ecdc v\u1ea5n t\u00e2n (VHv.884)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 3. S\u00e1ch h\u1ecdc v\u1ea5n t\u00e2n (VHv.409)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 4. Thanh Khang Hi ng\u1ef1 \u0111\u1ec1 (VHv.824)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 5. T\u1ee9 gi\u1edbi thi (A.2867)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 6. T\u1ee9 th\u1eadp b\u00e1t hi\u1ebfu thi h\u1ecda to\u00e0n t\u1eadp (A.3104\/c)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 7. T\u1eeb th\u1ee5 y\u1ebfu qui (A.491\/1-3)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 8. T\u1ee9 th\u01b0 v\u0103n tuy\u1ec3n (VHv.341\/1-4)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 9. \u0110\u1eb7ng Ho\u00e0ng Trung ng\u0169 gi\u1edbi ph\u00e1p thi\u1ebfp (A.1742)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 10. \u0110\u1eb7ng Ho\u00e0ng Trung thi sao (VHv.249\/1-2,4-6)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 11. \u0110\u1eb7ng Ho\u00e0ng Trung v\u0103n sao (VHv.834\/1-4)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 12. Nh\u0129 ho\u00e0ng di \u00e1i l\u1ee5c (VHv.1435)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 13. Nh\u1ecb v\u1ecb t\u1eadp [B\u00e0nh ng\u0169 l\u0129nh nh\u1ecb v\u1ecb t\u1eadp] (AC.670)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 14. T\u1ef1 tr\u1ecb y\u00ean \u0111\u1ed5 ph\u01b0\u01a1ng th\u01b0 (A.2334)<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 15. \u0110\u00f4ng nam t\u1eadn m\u0129 l\u1ee5c (A.416).<br>&nbsp;<br><strong>- C\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch v\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n:<\/strong><br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 1. \u0110\u1eb7ng Huy Tr\u1ee9 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m. Nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n Tp H\u1ed3 Ch\u00ed Minh n\u0103m 1990.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 2. T\u1eeb th\u1ee5 y\u1ebfu quy. Nh\u00e0 XB Ph\u00e1p L\u00fd- H\u1ed9i khoa h\u1ecdc l\u1ecbch s\u1eed VN. 1992.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 3. \u0110\u1eb7ng D\u1ecbch Trai ng\u00f4n h\u00e0nh l\u1ee5c. nh\u00e0 XB h\u1ed9i S\u1eed h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 4. Nh\u0129 Ho\u00e0ng di \u00e1i l\u1ee5c. Nh\u00e0 XB V\u0103n h\u00f3a Th\u00f4ng tin- H\u00e0 N\u1ed9i.<br><br><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->","_et_gb_content_width":"","advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-4256","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nhan-vat-lich-su"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tocdangnonnuoc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4256","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tocdangnonnuoc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tocdangnonnuoc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tocdangnonnuoc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tocdangnonnuoc.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4256"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.tocdangnonnuoc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4256\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5192,"href":"https:\/\/www.tocdangnonnuoc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4256\/revisions\/5192"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tocdangnonnuoc.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4256"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tocdangnonnuoc.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4256"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tocdangnonnuoc.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4256"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}