{"id":1238,"date":"2019-09-13T10:07:30","date_gmt":"2019-09-13T03:07:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.tocdangnonnuoc.com\/?p=1238"},"modified":"2022-04-14T15:15:41","modified_gmt":"2022-04-14T08:15:41","slug":"can-kiem-hieu-hoc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.tocdangnonnuoc.com\/?p=1238","title":{"rendered":"C\u1ea7n ki\u1ec7m, hi\u1ebfu h\u1ecdc"},"content":{"rendered":"\n<p style=\"font-size:14px\"> Ch\u0103m h\u1ecdc, ch\u0103m l\u00e0m \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ee9c t\u00ednh t\u1ed1t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a n\u00f3i : \u201c<strong>H\u1ecdc l\u00e0 c\u1eadp th\u00e2n chi b\u1ea3n, l\u00e0 c\u1eadp th\u1ebf chi tr\u00e2n<\/strong>\u201d; h\u1ecdc l\u00e0 c\u1ee7a b\u00e1u c\u1ee7a m\u00ecnh, l\u00e0 ng\u1ecdc qu\u00fd c\u1ee7a \u0111\u1eddi. <br> Hi\u1ebfu h\u1ecdc l\u00e0 truy\u1ec1n th\u1ed1ng l\u00e2u \u0111\u1eddi c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c ta; trong l\u1ecbch s\u1eed h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc v\u00e0 gi\u1eef n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1eddi n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng gia \u0111\u00ecnh v\u1ebd vang, d\u00f2ng h\u1ecd vinh hi\u1ec3n nh\u1edd vi\u1ec7c h\u1ecdc m\u00e0 t\u00ean tu\u1ed5i c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e0nh danh, d\u00f2ng h\u1ecd khoa b\u1ea3ng lu\u00f4n g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi s\u1ef1 h\u01b0ng th\u1ecbnh c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. <br>\u201cH\u1ecdc l\u00e0 h\u1ecdc cho r\u1ed9ng, h\u1ecfi cho k\u1ef7, ngh\u1ec9 cho ch\u00edn, b\u00e0n \u0111\u1ebfn n\u01a1i, l\u00e0m cho t\u1edbi ch\u1ed1n\u201d; Nhi\u1ec1u gia \u0111\u00ecnh t\u1eeb ch\u1ed7 b\u1ea1ch \u0111inh (tay tr\u1eafng) ho\u1eb7c b\u1ea7n h\u00e0n, c\u01a1 c\u1ef1c nh\u01b0ng nh\u1edd c\u00f3 ch\u0103m h\u1ecdc, ch\u0103m l\u00e0m m\u00e0 th\u00e0nh danh, n\u00eau g\u01b0\u01a1ng s\u1eed s\u00e1ch.<br>Nhi\u1ec1u d\u00f2ng h\u1ecd \u1edf n\u01b0\u1edbc ta \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ng\u1eebng x\u00e2y d\u1ef1ng n\u1ebfp nh\u00e0 hi\u1ebfu h\u1ecdc v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u01b0: H\u1ecd V\u0169 M\u1ed9 Tr\u1ea1ch (c\u00f3 giai \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ed5i h\u1ecd V\u0169 th\u00e0nh h\u1ecd \u0110\u1eb7ng V\u0169) n\u1ed5i danh khoa b\u1ea3ng; h\u1ecd L\u00ea C\u1ea3nh, C\u1ea9m B\u00ecnh, H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng b\u1ed1n \u0111\u1eddi khoa b\u1ea3n l\u1eebng danh; d\u00f2ng h\u1ecd Ng\u00f4 Th\u00ec \u1edf l\u00e0ng t\u1ea3 Thanh Oai, H\u00e0 N\u1ed9i n\u1ed5i danh Ng\u00f4 gia v\u0103n ph\u00e1i v\u1edbi nhi\u1ec1u b\u1eadc v\u0103n t\u00e0i; nh\u00e2n d\u00e2n kinh th\u00e0nh Hu\u1ebf v\u1edbi c\u00e2u truy\u1ec1n t\u1ee5ng: Nh\u1ea5t Th\u00e2n, nh\u00ec \u0110\u1eb7ng, tam H\u00e0\u201d \u0111\u1ec3 n\u00f3i l\u00ean truy\u1ec1n th\u1ed1ng Thi th\u01b0, l\u1ec5 ngh\u0129a c\u1ee7a ba d\u00f2ng h\u1ecd Th\u00e2n, h\u1ecd \u0110\u1eb7ng, h\u1ecd H\u00e0 \u1edf kinh th\u00e0nh Hu\u1ebf d\u01b0\u1edbi th\u1eddi nh\u00e0 Nguy\u1ec5n.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.tocdangnonnuoc.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/10710725_532887280179284_4259123045786959162_n.jpg?resize=279%2C417&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-1417\" width=\"279\" height=\"417\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.tocdangnonnuoc.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/10710725_532887280179284_4259123045786959162_n.jpg?w=212&amp;ssl=1 212w, https:\/\/i0.wp.com\/www.tocdangnonnuoc.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/10710725_532887280179284_4259123045786959162_n.jpg?resize=201%2C300&amp;ssl=1 201w\" sizes=\"auto, (max-width: 279px) 100vw, 279px\" \/><figcaption>Minh kinh B\u00e1c h\u1ecdc \u0110\u1eb7ng Nghi\u1ec5m (1170-1236)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p style=\"font-size:14px\">T\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m 1185, ng\u01b0\u1eddi con c\u1ee7a T\u1ed9c \u0110\u1eb7ng l\u00e0 \u0110\u1eb7ng Nghi\u1ec5m  l\u00e0 ng\u00f4i sao s\u00e1ng v\u1ec1 s\u1ef1 h\u1ecdc m\u1edf ra nh\u1eefng ng\u00f4i sao s\u00e1ng tri th\u1ee9c tr\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi Vi\u1ec7t Nam, l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7t n\u1ec1n m\u00f3ng cho \u0111\u1ea5t h\u1ecdc Th\u00e1i B\u00ecnh, v\u00f9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ec7nh danh l\u00e0 \u201c\u0111\u1ecba linh nh\u00e2n ki\u1ec7t\u201d. Gia t\u1ed9c \u0110\u1eb7ng Nghi\u1ec5m l\u00e0 t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng ti\u00eau bi\u1ec3u v\u1ec1 hi\u1ebfu h\u1ecdc. C\u00e1c con \u00f4ng l\u00e0 \u0110\u1eb7ng T\u00e0o, \u0110\u1eb7ng Di\u1ec5n \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u1ef9 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u l\u1ea1 x\u01b0a nay hi\u1ebfm. Con trai th\u1ee9 3, \u0110\u1eb7ng Ma La \u0111\u1ed7 Th\u00e1m hoa khi ch\u01b0a \u0111\u1ea7y 13 tu\u1ed5i nh\u01b0 m\u1ed9t K\u1ef3 \u0111\u1ed3ng. Ch\u00e1u n\u1ed9i \u0110\u1eb7ng H\u1eefu \u0110i\u1ec3m v\u00e0 ch\u1eaft l\u00e0 \u0110\u1eb7ng nh\u01b0 L\u00e2m \u0111\u1ec1u h\u1ecdc s\u00e2u, \u0111\u1ed7 cao \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u Tr\u1ea7n tr\u1ecdng d\u1ee5ng. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, gia t\u1ed9c \u0110\u1eb7ng Nghi\u1ec5m \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh danh gia v\u1ecdng t\u1ed9c theo con \u0111\u01b0\u1eddng nho h\u1ecdc v\u00e0 hi\u1ec3n \u0111\u1ea1t t\u1eeb khoa c\u1eed r\u1ea5t s\u1edbm.  V\u00e0o cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 XII, \u0111\u1eddi vua L\u00fd Cao T\u00f4ng (1185), c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con y\u00eau t\u00fa c\u1ee7a v\u00f9ng \u0111\u1ea5t S\u01a1n Nam H\u1ea1 (t\u1ec9nh Th\u00e1i B\u00ecnh ng\u00e0y nay) \u0111\u1ed7 khoa thi \u0111\u1ea7u ti\u00ean ch\u1ecdn hi\u1ec1n s\u1ef9 c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u, khai khoa cho t\u1ed9c h\u1ecdc, \u0111\u1ea5t h\u1ecdc khi m\u1edbi 15 tu\u1ed5i. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0110\u1eb7ng Nghi\u1ec5m (c\u00f3 s\u00e1ch ghi l\u00e0 \u0110\u1eb7ng Nghi\u00eam) m\u1ed9t hi\u1ec1n th\u1ea7n l\u1eaby l\u1eebng t\u00ean tu\u1ed5i c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u nh\u00e0 L\u00fd- tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i coi vi\u1ec7c h\u1ecdc l\u00e0m tr\u1ecdng, coi \u201chi\u1ec1n t\u00e0i l\u00e0 nguy\u00ean kh\u00ed c\u1ee7a qu\u1ed1c gia\u201d. <br> &nbsp;\u0110\u1ec1n th\u1edd \u0110\u1eb7ng Nghi\u1ec5m t\u1ea1i th\u00e0nh ph\u1ed1 Th\u00e1i B\u00ecnh kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 n\u01a1i h\u1ed9i t\u1ee5, c\u00f5i \u0111i v\u1ec1 c\u1ee7a con ch\u00e1u \u0110\u1eb7ng t\u1ed9c, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 \u0111i\u1ec3m t\u1ef1a, n\u01a1i t\u00f4n vinh s\u1ef1 h\u1ecdc c\u1ee7a nh\u00e2n qu\u1ea7n c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc. \u0110\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft, \u0110\u1ec1n th\u1edd \u0110\u1eb7ng Nghi\u1ec5m s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh gia ph\u1ea3 s\u1ed1ng l\u01b0u danh c\u00e1c con ch\u00e1u \u0110\u1eb7ng t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam th\u00e0nh \u0111\u1ea1t v\u1ec1 h\u1ecdc v\u1ea5n v\u00e0 s\u1ef1 c\u1ed1ng hi\u1ebfn cho T\u1ed5 qu\u1ed1c, \u0111\u1ec3 m\u00e3i m\u00e3i x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi c\u00e2u \u0111\u1ed1i truy\u1ec1n \u0111\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng t\u1ed9c:<br><strong>Hi\u1ec3n h\u00e1ch c\u00f4ng danh h\u1ed9 qu\u1ed1c t\u00f4n d\u00e2n c\u00f4ng h\u1ea7u k\u1ebf th\u1ebf.<br>Quang minh ch\u00ednh kh\u00ed khai c\u01a1 l\u1eadp nghi\u1ec7p thi l\u1ec5 truy\u1ec1n gia<\/strong>. <br><\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-size:14px\">Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a \u0111\u00e3 t\u1eebng nh\u1eadn x\u00e9t h\u1ecd \u0110\u1eb7ng l\u00e0 \u201c Nam ph\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u1ee3ng t\u1ed9c\u201d, ngh\u0129a l\u00e0 h\u1ecd \u0110\u1eb7ng l\u00e0 m\u1ed9t d\u00f2ng h\u1ecd th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng \u1edf ph\u01b0\u01a1ng Nam. Qu\u1ea3 l\u00e0 kh\u00f4ng sai. Ng\u00e0y nay d\u00f2ng d\u00f5i h\u1ecd \u0110\u1eb7ng sinh s\u1ed1ng \u1edf h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c v\u00f9ng mi\u1ec1n c\u1ee7a T\u1ed5 qu\u1ed1c, nh\u01b0ng \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o nh\u1ea5t v\u1eabn l\u00e0 h\u1ecd \u0110\u1eb7ng \u1edf Th\u00e1i B\u00ecnh, Nam \u0110\u1ecbnh, H\u00e0 T\u00e2y, Ngh\u1ec7 An, H\u00e0 T\u0129nh,vvv &#8230; Nh\u01b0ng s\u1ed1ng \u1edf \u0111\u00e2u con ch\u00e1u h\u1ecd \u0110\u1eb7ng \u0111\u1ec1u x\u1ee9ng danh v\u1edbi x\u00e3 h\u1ed9i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc. H\u1ecd \u0110\u1eb7ng Vi\u1ec7t Nam \u0111\u01b0\u1ee3c vinh danh trong s\u1eed s\u00e1ch kh\u1edfi ngu\u1ed3n c\u0169ng t\u1eeb vi\u1ec7c h\u1ecdc.  V\u1edbi s\u1ef1 h\u1ecdc, tr\u00ean 500 con ch\u00e1u c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 h\u1ecd \u0110\u1eb7ng Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh c\u00e1c c\u00f4ng th\u1ea7n, hi\u1ec1n th\u1ea7n, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc gi\u00fap c\u00e1c tri\u1ec1u L\u00fd, Tr\u1ea7n, L\u00ea, Nguy\u1ec5n, vv &#8230; gi\u1eef y\u00ean b\u1ee1 c\u00f5i, m\u1edf mang th\u1ecbnh tr\u1ecb \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc <br> V\u1edbi truy\u1ec1n th\u1ed1ng hi\u1ebfu h\u1ecdc, d\u00f2ng h\u1ecd \u0110\u1eb7ng Vi\u1ec7t Nam tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t trong nh\u1eefng d\u00f2ng h\u1ecd khoa b\u1ea3ng b\u1eadc nh\u1ea5t c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, v\u1edbi 63 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 kh\u00e1c nhau \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1i khoa \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u danh t\u1ea1i V\u0103n Mi\u1ebfu Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m, tr\u1edf th\u00e0nh t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng cho c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 noi theo. <br>S\u1ef1 h\u1ecdc \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh n\u1ebfp s\u1ed1ng, l\u1ed1i s\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00f2ng h\u1ecd \u0110\u1eb7ng Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 d\u00f2ng h\u1ecd t\u1eebng \u00e2m th\u1ea7m d\u00e2ng hi\u1ebfn tr\u00ed tu\u1ec7 ki\u1ebfn qu\u1ed1c, tr\u1ea3i qua nh\u1eefng bi\u1ebfn c\u1ed1 th\u0103ng tr\u1ea7m c\u1ee7a nhi\u1ec1u th\u1eddi \u0111\u1ea1i trong g\u1ea7n 10 th\u1ebf k\u1ef7 phong ki\u1ebfn th\u1ecbnh tr\u1ecb \u1edf Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u1eb7t n\u1ec1n m\u00f3ng khai h\u00f3a v\u0103n minh cho d\u00e2n t\u1ed9c, s\u00e1nh vai c\u00f9ng c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c n\u0103m ch\u00e2u. <\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ch\u0103m h\u1ecdc, ch\u0103m l\u00e0m \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ee9c t\u00ednh t\u1ed1t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a n\u00f3i : \u201cH\u1ecdc l\u00e0 c\u1eadp th\u00e2n chi b\u1ea3n, l\u00e0 c\u1eadp th\u1ebf chi tr\u00e2n\u201d; h\u1ecdc l\u00e0 c\u1ee7a b\u00e1u c\u1ee7a m\u00ecnh, l\u00e0 ng\u1ecdc qu\u00fd c\u1ee7a \u0111\u1eddi. Hi\u1ebfu h\u1ecdc l\u00e0 truy\u1ec1n th\u1ed1ng l\u00e2u \u0111\u1eddi c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c ta; trong l\u1ecbch s\u1eed h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-1238","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-van-hoa-dong-ho"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tocdangnonnuoc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1238","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tocdangnonnuoc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tocdangnonnuoc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tocdangnonnuoc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tocdangnonnuoc.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1238"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.tocdangnonnuoc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1238\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5228,"href":"https:\/\/www.tocdangnonnuoc.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1238\/revisions\/5228"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tocdangnonnuoc.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1238"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tocdangnonnuoc.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1238"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tocdangnonnuoc.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1238"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}